Ungt fólk til áhrifa eða skrauts?

 

Ég heiti Rúnar Gíslason og ég er með ólæknandi áhuga á samfélagsmálum. Einmitt þess vegna hef ég ákveðið að gefa kost á mér í 1.-3. sæti á lista Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Norðvesturkjördæmi fyrir komandi Alþingiskosningar. Þeim sem vita að ég er bara tvítugur drengtittur úr Borgarfirði finnst það kannski svolítið djarft, verulega bratt, örlítið klikkað eða hugsanlega jafnvel verulega frekt að sækjast eftir mögulegu þingsæti, þegar væntanlega er völ á eldra og reyndara fólki í þessi hlutverk. Og kannski er þetta meira segja allt í senn, djarft, bratt, klikkað og frekt. Það er samt alls ekki meiningin og það skal ítrekað að þessi ákvörðun er tekin af góðum hug og fyrst og fremst vegna áhuga á velferð samfélagsins. Bein afleiðing af slíkum áhuga á að mínu mati að vera vilji til að hafa áhrif á samfélag sitt, til hins betra.

Það er gjarnan klifað á því að Alþingi eigi að endurspegla þjóðina, vera einskonar þverskurður af henni. Stjórnmálaflokkar hvetja líka gjarnan ungt fólk til þátttöku í þjóðfélagsmálum. Stundum finnst mér samt að hugur fylgi ekki endilega máli og að þótt allir flokkar vilji laða til sín unga kjósendur þá vilji þeir ekki endilega að unga fólkið hafi mikil áhrif. Allavega er það svo að þegar kemur á kosningum þá er unga fólkið frekar notað til að skreyta listana en til að vera raunhæfur valkostur. Ég er ekki að halda því fram að það eigi að bjóða fram eintóma barnalista. Ég legg einfaldlega til að kjósendur hafi meira val. Ég vil að ungt fólk eigi möguleika að koma að fulltrúum úr sínum röðum. Mér finnst það ekkert sérlega frekt heldur bara frekar hógvær uppástunga.

Ég kýs að líta á mitt framboð sem ákveðna tilraun til að láta á það reyna hvort menn eru að meina það þegar þeir segja: „ungt fólk til áhrifa“. Þótt ég, barnið, vilji fá að vera með fullorðna fólkinu þá þýðir það ekki mér þyki fullorðna fólkið ómögulegt. Öðru nær. Ég ber virðingu fyrir reynslunni en bendi líka á að enginn hefur sest inn á þing í fyrsta sinn með mikla þingreynslu á bakinu!

Á stuttri ævi hef ég reyndar aflað mér reynslu á ýmsum sviðum. Reynslu sem ég er stoltur af og þakklátur fyrir. Ég hef tekið mikinn þátt í félagslífi, hef skipulagt bæjarhátíðir, setið í nefndum á vegum Borgarbyggðar og Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi. Síðasta vor útskrifaðist ég sem stúdent frá Menntaskóla Borgarfjarðar og fjallaði lokaverkefnið mitt um skólamál í héraði, sérstaklega útfrá sjónarhóli barna og ungmenna. Ég hef sem fyrr segir áhuga á hverju því málefni er varðar ungt fólk. Ég hef líka áhuga á málefnum þeirra sem eldri eru enda eru þeirra vandamál og lausnir oftast af svipuðum meiði þó áherslur séu kannski aðrar. Ég hef mikinn áhuga á náttúruvernd og líka ferðamálum, þótt einhverjum finnist það ekki fara saman. Ég trúi því samt að hægt sé að nota ferðamennskuna til að vernda náttúruna, þó það hafi gengið illa fram að þessu. Ég hef líka mikinn áhuga á málefnum flóttafólks og ég trúi því að við eigum ekki einkarétt á einhverri þúfu þótt við höfum verið svo heppin að fæðast á henni. Vonandi finnst einhverjum að ég geti verið verðugur fulltrúi unga fólksins. Ef ekki þá nær það ekki lengra. Þó ég sé ekki eldri en ég er þá hef ég nú þegar lært það af biturri reynslu að það gengur ekki allt upp sem maður ætlar sér. Kannski verður þetta framboð án eftirspurnar. En það er ekki nema ein leið til að komast að því.

Til þjónustu reiðubúinn,
Rúnar Gíslason

Að taka slaginn fyrir byggð í landinu

Viðtal um Vestfirði við Lilju Rafneyju úr Morgunblaðinu. Blm. Sigurður Bogi, 14. júlí.

 

 

“Sameining styrkti svæðið,”  segir þingkonan á Suðureyri.  “Jarðgöng sönnuðu sig fljótt.  Mikilvæg uppbyggingarverkefni bíða og hvert byggðarlag hefur sína sérstöðu. Þéttbýlisstaðirnir hér á sunnanverðum Vestfjörðum sem sameinuðust í eitt sveitarfélag fyrir tuttugu árum eru svo sannarlega orðnir eitt samfélag,“ segir Lilja Rafney Magnúsdóttir á Suðureyri í Ísafjarðarbæ, þingmaður VG í Norðvesturkjördæmi. „Í þeirri vegferð sem hófst með sameiningunni hefur þó ýmislegt mátt betur gera og sumt sem fyrirætlanir voru um hefur ekki gengið eftir. Í meginatriðum er reynslan þó góð.“

 
Göngin hafa borgað sig

Gerð Vestfjarðaganga sem tekin voru í notkun haustið 1996 var grundvöllur þess að hægt væri að sameina þessi sveitarfélög. Vestfirðingar höfðu lengi þrýst á um samgöngubætur því vegurinn yfir Breiðadals- og Botnsheiðar var snjóþungur og oft lokaður yfir lengri tíma á veturna. Vestfirðingar minnast þess að úrtöluraddir voru til staðar. „Davíð Oddsson, þá nýorðinn forsætisráðherra, lét kanna möguleikann á að slá gangalegginn til Suðureyrar af en framkvæmdin var geirnegld af fyrri samgönguráðherra, Steingrími J. Sigfússyni, svo það gekk ekki eftir sem betur fer,“ segir Lilja Rafney og heldur áfram:
„En það voru vissulega ýmsir sem töldu þessa framkvæmd ekki verjandi meðal annars sakir kostnaðar, enda væru kauptúnin Flateyri, Suðureyri og Þingeyri, sem best njóta ganganna, fámenn. Þessar raddir hljóðnuðu þó fljótlega, mannvirkið sannaði sig og hefur borgað sig þjóðhagslega.“

 
Almenningssamgöngur skipta máli

 
Rétt er að spyrja þess í hvaða sporum Vestfirðingar væru ef ekki hefði verið gengið til sameiningar sveitarfélaga í kjölfar jarðgangagerðar, segir Lilja Rafney. Hún telur að staðan væri tvímælalaust verri, ekki bara í litlu þorpunum heldur líka á Ísafirði sem er þjónustukjarni alls þessa svæðis. Íbúar byggðarlaganna hafi verið í varnarbaráttu lengi og slagkrafturinn til sóknar sé miklu meiri ef samstaðan sé við lýði.
„Við eigum alltaf að taka slaginn fyrir þá byggð sem er í varnarbaráttu hverju sinni. Það er samfélagsvitund sem skilar sér fyrir svæðið allt þegar upp er staðið. Hvert byggðarlag hefur sína sérstöðu sem á að rækta og bera fjölbreyttar bæjarhátíðir þess merki. Við þurfum að viðhalda fjölbreytileika og sérkennum hvers staðar. Það er eilífðarverkefni að bæta þjónustu sem aftur snýst um peninga og forgangsröðun. Í mínum huga skipta almenningssamgöngur miklu máli til að tengja byggðirnar enn betur saman sem heild og auðvelda samgang fólks.“
Á hátíðarsamkomu á laugardaginn, þar sem 150 ára kaupstaðarafmælis Ísafjarðar er minnst og að 20 ár eru frá stofnun Ísafjarðarbæjar, verður Lilja Rafney einn ræðumanna. Það er vel við hæfi, því í samfélagi þessu liggja hennar rætur. Hún er frá Suðureyri og hefur búið þar nánast alla sína tíð. Á barns- og unglingsaldri var hún svo löngum stundum hjá ömmu sinni og afa á Stað í Staðardal, utanvert við Súgandafjörð. Að fylgjast með samræðum fólks þar á bæ um landsins gagn og nauðsynjar og að fylgjast með lífsbaráttunni í þorpinu segir hún að hafi vakið áhuga sinn á þjóðmálunum. Af því leiddi þátttaka í verkalýðsmálum, sveitarstjórn og seinna þingmennska.
En hvaða verkefni eru það til eflingar í Ísafjarðarbæ og í öðrum dreifðum bygguðum sem löggjafarsamkoman þarf að beita sér í á næstunni? Lilja Rafney segir þessi mál sannarlega vera mörg. Mikilvægt sé til dæmis að jafna stöðuna svo búsetuskilyrði til dæmis á Vestfjörðum séu jöfn því sem gerist best annarsstaðar á landinu.
„Okkur duga ekki einhverjar smáskammtalækningar og tímabundin átaksverkefni korteri fyrir kosningar. Grunngerðin og innviðirnir þurfa að vera í lagi. Góðar samgöngur skipta þar gífurlega miklu máli svo atvinnu- og þjónustustigið innan fjórðungsins eflist. Íbúarnir eiga að geta gengið að góðri heilbrigðisþjónustu, menntun, öflugri löggæslu og ekki þurfa að sækja margvíslega þjónustu með tilheyrandi kostnaði um langan veg,“ segir þingmaðurinn og bætir við að síðustu:
„Ísafjarðarbær er höfuðstaður Vestfjarða og við þurfum að tengja okkur innbyrðis og styrkja okkur sem eina efnahagslega heild. Háhraðatengingar og afhendingaröryggi raforku þarf að vera tryggt á Vestfjörðum og ekki líðandi að þar séum við einhver afgangsstærð.“

Mikilvægt að hrista fólk saman

Á Suðureyri búa í dag 263 og þar af er stór hluti íbúa fólk sem er upprunnið erlendis og kemur þar með úr öðru menningarumhverfi. Lilja Rafney hefur gert að umtalsefni hve félagsleg þátttaka á Suðureyri var mikil fyrr á tíð; í raun hafi allir haft með höndum hlutverk í þágu fjöldans. „Mér finnst þessi samfélagslega vitund og félagslega þáttaka enn vera til staðar þó vissulega breytist tíðarandinn og allskyns áreiti dragi úr félagslegri virkni. Samt er enn ríkjandi sá andi að allir skipti máli, hafi hlutverk og leggi sitt af mörkum til að gera samfélagið betra og skemmtilegra,“ segir Lilja Rafney og bætir við:
„Fjölbreytt menningarstarfsemi einkennir Ísafjarðarbæ og margskonar félags og íþróttaiðkun er þar allsráðandi. Það á um þorpin líka. Íbúar af erlendum uppruna hafa margir hverjir búið hér mjög lengi og hafa styrkt okkur sem samfélag og auðgað mannlífið. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að hrista fólk saman og ég tel að það hafi tekist furðu vel enda hafa Vestfirðir verið fjölþjóðlegt samfélag í áratugi og fólkið er fordómalaust – sem betur fer.“
Vestfirðir verði vistvænt samfélag

Í Ísafjarðarbæ og á Vestfjörðum öllum eru miklir möguleikar ef stjórnvöld vinna með heimamönnum í takt við þá framtíðarsýn og þróunarstarf sem unnið hefur verið heimafyrir. Slíkt er skjalfest í ótal skýrslum en staðið hefur á raunverulegum vilja stjórnvalda í fjárlögum að skatttekjur íbúanna skili sér aftur heim í innviðauppbyggingu,“ segir Lilja Rafney. Hún segist einnig áfram um að gerðar verði breytingar á kvótakerfinu. Núverandi útfærsla þess vinni gegn byggð í landinu. Byggðafesta verði aflaheimildir, efla strandveiðar og koma á fót leigupotti ríkisins með aflaheimildir. Koma verði í veg fyrir að markaðslögmálin ein ráði ferð í stjórn fiskveiða.
„Ferðaþjónustan er að eflast mikið og fiskeldið er að byggjast upp. Íbúar hafa einnig ýmsar hugmyndir í atvinnusköpun sem þarf að styðja við. Komur skemmtiferðaskipa hafa aldrei verið fleiri í Ísafjarðarbæ sem eykur umsvif og tekjur inná svæðið og lífgar uppá bæjarbraginn. Vestfirðir eiga að gera út á að vera vistvænt og sjálfbært samfélag og í þá átt hafa heimamenn verið að vinna að undanfarin ár með góðum árangri. Það dýrmætasta er þó mannauðurinn sem svo sannarlega er til staðar í Ísafjarðarbæ – sem ég trúi að sé á réttri leið.“

Sjá markaðinn!

Fréttablaðið valdi réttilega forsíðu sína til að segja okkur að fyrir hönd okkar skattgreiðenda hefði Sjálfstæðisflokkurinn nú ákveðið að ganga til viðræðna við einkaaðila um rekstur tveggja heilsugæslustöðva á höfuðborgarsvæðinu. Fréttin var ekki orðuð með þetta beinum hætti. Sjálfstæðisflokkurinn var ekki nefndur á nafn og þaðan af síður skattgreiðendur en öll vitum við að ríkisstjórnin er að reyna að ná langþráðu takmarki peningafrjálshyggjunnar um að koma á heilbrigðismarkaði. Einnig vitum við að allt er þetta hugsað í boði skattgreiðenda því við komum til með að borga brúsann með einum eða öðrum hætti. Meðal annars þess vegna er þetta okkar mál.

Hvar fjallað er um heilsugæsluna
Þegar forsíðufréttinni sleppti var vísað inn í blaðið, og hvar skyldi ítarefnið hafa verið að finna annars staðar en í blaðhlutanum sem fjallar um viðskipti. Ekki gagnrýni ég þetta enda fullkomlega rökrétt! Ríkisstjórnin er að koma því þannig fyrir, að vilji menn fræðast um áform hennar varðandi heilsugæsluna á höfuðborgarsvæðinu, þá verði vegvísirinn sá hinn sami og í umræddri frétt: Sjá Markað. Í tengslum við þessar fréttir er síðan rætt við bisnismenn á hvítum sloppum, sem eru að hasla sér völl á þessu sviði, og hafa reyndar lengi reynt, en virðast nú ætla að hafa árangur af erfiði sínu. Að vísu þarf hér að hafa einn fyrirvara á og hann er mikilvægur. Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra vill ekki að hægt verði að greiða arð út úr einkarekinni heilsugæslu sem fjármögnuð er með almannafé. Þetta er að sjálfsögðu stórmál því fjárfestar og þar með talið lífeyrissjóðir – hugsa nú gott til glóðarinnar að hagnast á heilsuleysi fólks.

Feitir bitar og magrir
Eftir stendur að heilbrigðisráðherrann vill innleiða hér kennisetningu Miltons Friedmans um að peningar fylgi sjúklingi/nemanda og keppi síðan heilbrigðisstofnanir og skólar um hvern bita. Að sjálfsögðu munu útsjónarsamir bisnislæknar fljótlega koma auga á hverjir eru feitir bitar og hverjir magrir. Tvennt vekur sérstaka athygli mína í þessum fréttaflutningi. Í fyrsta lagi að Friedmanskenningin á að ná til allra heilsugæslustöðva, ekki bara einkarekinna. Hvers vegna er þá verið að einkavæða? Augljóst er að útboðið fer fram bara einu sinni en síðan á samkeppnin, sem gumað er af, að verða að hætti Friedmans. Hverjum er verið að þjóna? Augljóslega nýjum rekstraraðilum. Þetta er hins vegar ekki í þágu skattgreiðenda þegar til lengri tíma er litið og ekki verður þetta til að auðvelda skipulagningu þjónustunnar sem verður fyrir vikið óhöndugra verkefni. Eitt nýlegt dæmi um hvernig skipulagsvaldið færist til með einkavæðingu er tilboð fyrir offitusjúklinga að fá allra sinna meina bót í Klínikkinni sem er hagnaðarrekin heilbrigðisstofnun, fjármögnuð af skattgreiðendum.

Ekkifréttir og þjóðarvilji
Hitt sem vekur athygli eru þó engar fréttir í sjálfu sér. Það er þegar verðandi rekstraraðilar fullyrða að „einkastöðvar leysi vanda heilsugæslunnar“ en bæta því svo við að fyrirkomulagið gangi því aðeins upp að til komi „meira fé í heilsugæsluna“. Er þetta ekki mergurinn málsins? Það þarf að hlúa betur að heilsugæslunni með auknu fjárframlagi frá okkur skattgreiðendum. Ég fullyrði að almennt vilji fólk forgangsraða skattframlagi sínu í þá veru enda hefur margoft komið fram að Íslendingar vilja almennt borga með sköttum sínum fyrir gott heilbrigðiskerfi og að það kerfi sé ekki aðeins rekið á fjárhagslega ábyrgð okkar heldur einnig á okkar vegum og í okkar umboði. Staðreyndin er sú að eftir efnahagshrunið, var skorið inn að beini á Landspítalanum og öðrum opinberum heilbrigðisstofnunum og þá ekki síst í heilsugæslunni. Sjálfstætt starfandi sérfræðingar komu hins vegar betur undan hruninu. Þegar opinbera þjónustan á síðan í vök að verjast, koma þeir nú askvaðandi og segja að augljóst sé að opinbera kerfið anni ekki eftirspurn og standi sig ekki, því verði að gefa boltann á þá en að sjálfsögðu með ríkulegri meðgjöf. Sanngjarnt? Varla.

Einkareksturinn allur ríkisrekinn!
Aldrei hef ég amast við því að til staðar séu sjálfstætt starfandi læknar fjármagnaðir af almannafé. Gleymum því aldrei að peningarnir til „einkarekstrarmanna“ koma allir frá okkur skattgreiðendum. En það sem við sjáum vera að þróast núna er hins vegar allt annarrar gerðar en við höfum kynnst til þessa og mun, ef ekki verður að gert, leiða til þess að um heilbrigðiskerfið allt verði fjallað á markaðssíðum blaðanna eins og nú er byrjað að örla á. Ég heiti á okkur öll að láta þetta aldrei henda. Þessi grein birtist upphaflega í Fréttablaðinu.
Ögmundur Jónasson.

Enn ein aðförin að RÚV

Í störfum þingsins í dag gerði Bjarkey Gunnarsdóttir málefni RÚV að umtalsefni.

Herra forseti. Mig langar til að gera að umtalsefni stofnun sem hefur verið mikið á milli tannanna á fólki og í fjölmiðlum undanfarið og sem enn og aftur er verið að gera aðför að, en það er Ríkisútvarpið okkar. Ég leyfi mér að draga í efa túlkun hv. þingmanns og varaformanns fjárlaganefndar eins og hún birtist í Morgunblaðinu í morgun í ljósi þess tölvupósts sem hann byggir málflutning sinn á. Ég skil hann með allt öðrum hætti en hv. þingmaður gerir.

Ég vona svo sannarlega að umræðan leiði hið rétta í ljós, því að þar er verið að óska eftir staðfestingu á því að fjárhagsupplýsingar og rekstraráætlun RÚV sem var gert að skila inn til fjármálaráðuneytisins vegna skilyrts framlags, sem var mjög umdeilt hér við fjárlagagerðina, að þau plögg séu nægjanleg. Ég skil tölvupóstinn þannig, virðulegi forseti, þar sem kemur fram að gögnin séu í samræmi við þau skilyrði sem fjárlaganefnd setti í nefndaráliti við 2. umr. fjárlaga. Ég leyfi mér að skilja það sem svo að RÚV hafi þá uppfyllt skyldu sína.

Ég spyr mig líka, þetta er í mars, að ef þurft hefði að kalla eftir viðbótargögnum, hvort það hafi þá ekki verið gert. Það eru að minnsta kosti engir tölvupóstar því til staðfestingar.

Reksturinn hefur verið hallalaus síðasta árið og mikill viðsnúningur hefur átt sér stað eins og komið hefur fram og að líta á þá skýrslu sem hér var skilað inn sem hinn eina stóra sannleik í málinu er vægast sagt vafasamt að mínu mati.

Ég held líka að þeir sem vinna að lausn þessara mála, þ.e. þessi þrjú ráðuneyti, forsætis-, mennta- og fjármálaráðuneyti, hafi komist að þeirri niðurstöðu að þetta hafi gengið eftir. Þess vegna finnst mér að þeir sem bera eins mikla ábyrgð og formaður og varaformaður fjárlaganefndar þurfi að stíga varlega til jarðar og gæta orða sinna.

Ný stjórn Vinstri grænna

Ný stjórn Vinstri Grænna var kosin á landsfundi í dag.

Katrín Jak­obs­dótt­ir var sjálf­kjör­in formaður hreyf­ing­ar­inn­ar.

Björn Val­ur Gísla­son var kjörinn varaformaður.

Elín Odd­ný Sig­urðardótt­ir var kjörin í embætti rit­ara.

Una Hild­ar­dótt­ir var kjörin í embætti gjald­kera.

Edw­ard H. Huij­bens, Björg Eva Er­lends­dótt­ir, Daní­el Arn­ars­son, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, Bjarkey Ol­sen Gunnarsdóttir, Ingi­björg Þórðardótt­ir og Álf­heiður Inga­dótt­ir voru kjörin meðstjórnendur í stjórn.

Benóný Harðarson, Bjarni Jónsson, Hrafnkell Lárusson og Jakob S. Jónsson voru næstir í kjöri til meðstjórnanda og eru því varamenn í stjórn.

,

Landsfundur í beinni

Öll fundargögn, ályktanir, breytingatillögur og upplýsingar um fundinn má nálgast hér.

,

Ný stjórn VG á Akureyri

Ný stjórn VG á Akureyri var kjörin á fjölmennum aðalfundi félagsins 15. október sl.

Nýja stjórn skipa:

Vilberg Helgason, formaður
Sigmundur Sigfússon, ritari
Kristín Sigfúsdóttir, gjaldkeri
Dýrleif Skjóldal, meðstjórnandi
Ólafur Kjartansson, meðstjórnandi

Varamenn í stjórn:
Hermann Arason
María Jónsdóttir
Valur Sæmundsson

Tekist á um rammaáætlun

Sótt fram og hörfað í atvinnuveganefnd

Lilja Rafney Magnúsdóttir skrifar

Gríðarleg átök urðu um rammaáætlun á síðasta þingi þegar meirihluti atvinnuveganefndar gerði það að tillögu sinni að farið yrði í fleiri virkjanakosti en verkefnastjórn þriðja áfanga hafði lagt til við ráðherra að yrðu nýttir. Sigurður Ingi Jóhannsson, þáverandi umhverfis- og auðlindaráðherra, hafði áður sett átta virkjunarkosti í flýtimeðferð og tók með því fram fyrir hendur verkefnisstjórnarinnar sem lagði einungis til að Hvammsvirkjun færi í nýtingarflokk. Meiri hluti atvinnuveganefndar kom með breytingartillögu þar sem lagt var til að fjórir kostir færu í nýtingu án lögformlegrar meðferðar í verkefnastjórninni. Áður hafði meiri hlutinn gert munnlega tillögu um að sjö virkjanakostir færðust í nýtingarflokk en hraktist undan andstöðu niður í fjóra í endanlegri tillögu sinni. Þar var meðal annars lagt til að Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun í neðri Þjórsá, sem báðar eru í biðflokki og hafa verið mjög umdeildir virkjunarkostir, yrðu byggðar en virkjanasinnar hafa lagt mikla áherslu á að koma allri neðri Þjórsá í nýtingarflokk í því skyni að útvega orku til nýrra stóriðjuframkvæmda.

Fyrrnefnd breytingartillaga varð mikið hitamál á síðasta þingi og lagði stjórnarandstaðan mikið á sig til að verja lögformlega ferla rammaáætlunarinnar með þeim árangri að flutningsmenn stjórnarliða gáfust að lokum upp og drógu breytingartillöguna til baka eins og hún lagði sig.

Hvammsvirkjun var síðan samþykkt í þinglok síðasta vor gegn atkvæðum Vinstri grænna sem komust að þeirri niðurstöðu eftir lestur umsagna um málið að afleiðingar af virkjuninni yrðu neikvæðar fyrir lífríki virkjanasvæðisins og laxastofninn í Þjórsá. Umsagnirnar báru með sér að virkjunin væri í raun prófsteinn á að seiðafleytur virkuðu, engin vissa væri um það, og þar með yrði alltof mikil áhætta tekin gagnvart laxastofni Þjórsár ef ætti að reiða sig á úrræði sem ekki hefur verið reynt til hlítar. Einnig tók þingflokkur VG undir þau sjónarmið að það væri ekki í samræmi við aðferðafræði rammaáætlunar að taka einn kost út úr eins og gert var í tillögunni. Samanburður væri nauðsynlegur og hann hefði ekki farið fram. Þannig lauk umfjöllun þingsins í vor og var þá formaður atvinnuveganefndar með heitingar um að þessum tilfæringum væri ekki lokið og hann myndi mæta brattur til leiks á nýju þingi.

Umhverfisráðherra steig svo fram í sumar og kvaðst ekki ætla að leggja fram nýjar tillögur að virkjanakostum heldur bíða tillagna verkefnastjórnar þriðja áfanga sem ætti að liggja fyrir eftir rúmt ár. Með þessu lýsti ráðherra ótvíræðu trausti á vinnu verkefnastjórnarinnar og gaf til kynna að ráðuneytið myndi fylgja lögformlegu ferli og bíða niðurstöðunnar.

Enn er þó reimt

Atburðarásin í vetur er leið og um vorið og lyktir mála þá gátu gefið til kynna að stjórnvöld myndu láta sig hafa það að fylgja reglum rammaáætlunar. Því ollu þeir reimleikar í málinu mikilli furðu þegar gamlir draugar gengu aftur og meirihluti atvinnuveganefndar boðaði fjölda fyrirtækja úr orkugeiranum á sinn fund 24. september síðastliðinn, ásamt fulltrúum Landsvirkjunar, Orkustofnunar og fulltrúum umhverfis- og auðlindaráðuneytis og atvinnuvegaráðuneytisins til að ræða gagnrýni sína og orkufyrirtækjanna á vinnubrögð verkefnastjórnarinnar. Gefið var í skyn að verkefnisstjórnin ynni ekki faglega og fylgdi ekki lögformlegum ferlum. Sérstaklega var fundið að því að unnið væri með umhverfismat áætlana eins og um umhverfismat framkvæmda væri að ræða og að fram færi of mikil gagnasöfnun. Einnig var gagnrýni beint að hæfi einstaklinga í faghópum. Ég lagði sjálf hart að formanni atvinnuveganefndar að koma koma því í kring að fulltrúar Landverndar, Náttúruverndarsamtaka Íslands auk Skipulagsstofnunar yrðu einnig á þessum fundi. Ekki var orðið við því og komu fulltrúar þessara aðila ekki fyrir nefndina fyrr en 6. október síðastliðinn á fundi sem fulltrúar úr ráðuneytum og formaður verkefnastjórnar sátu líka.

Á þeim fundi var fyrrnefndri gagnrýni á vinnu verkefnastjórnarinnar hrundið lið fyrir lið. Skipulagsstofnun, sem hefur eftirlitshlutverk með umhverfismati áætlana, taldi að ekkert væri hæft í þeirri gagnrýni að óeðlilega nákvæm og umfangsmikil gagnasöfnun væri við umhverfismat áætlana hjá verkefnastjórninni. Einnig kom fram að engar athugasemdir væru gerðar við hæfi fólks í faghópum. Með vísan til Árósarsamningsins um aðgang að upplýsingum, þátttöku almennings í ákvarðanatöku og aðgang að réttlátri málsmeðferð í umhverfismálum telst nauðsynlegt og óhjákvæmilegt að tryggja aðkomu almennings að ferlinu og þar koma frjáls félagasamtök eins og Landvernd og Náttúruverndarsamtök Íslands til sögunnar.

Þrátt fyrir atlögur að verkefnisstjórn nýtur hún trausts

Mjög mikilvægt er að traust ríki til vinnu verkefnastjórnar og að ekki sé grafið undan trúverðugleika og fagmennsku þeirra sem eru í faghópunum og í verkefnastjórninni.

Þær upplýsingar sem fram komu á seinni fundi atvinnuvegnefndar um málið eru þess eðlis að ljóst er að málatilbúnaður orkugeirans og meirihluta atvinnuveganefndar er tilhæfulaus með öllu og ber að hafa tilburði þessara aðila til að grafa undan trausti á verklagi rammaáætlunar að engu. Fullt traust stjórnvalda ríkir á faglegri vinnu verkefnastjórnar þriðja áfanga sem má treysta því að fá vinnufrið til þess að skila af sér tillögum innan árs samkvæmt lögum og reglu. Er það vel.

Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður og varaformaður atvinnuveganefndar.

Þingfréttir 21.-25. september 2015

Þingfréttir – leikskólamálin, útgerðarrisar í mjólkuriðnaði, flóttamenn og…Jón

Nýliðin þingvika var fjörug og okkar fólk stóð sig vel á þingvaktinni nú sem endranær. Hér ef brot af því helsta:

  • Mikið fjaðrafok varð á þinginu á fimmtudag þegar Lilja Rafney óskaði eftir umræðu um vinnubrögð í umhverfis – og atvinnuveganefnd hvar Jón Gunnarsson ræður ríkjum. Lilja gagnrýndi ákvörðun Jóns að boða 10 aðila úr orkugeiranum á nefndarfund til að ræða vinnubrögð verkefnisstjórnar rammaáætlunar en engum fulltrúum náttúruverndarsamtaka, líkt og Lilja hafði óskað eftir. Sköpuðust heitar umræður um vinnubrögð Jóns og vantraust hans á umhverfisráðherra sem nýverið lýsti yfir ánægju með verkefnisstjórn rammaáætlunar.
  • Fyrri umræða um þingsályktunartillögu Svandísar um styrkingu leikskóla og fæðingarorlofs var á fimmtudag. Málefni leikskólanna hafa verið baráttumál VG frá stofnun enda mikið réttlætismál. Markmið tillögu Svandísar nú er að halda áfram vinnu við útfærslu til að tryggja börnum leikskóladvöl að loknu fæðingarorlofi og lagt til að skipaður verði starfshópur sem útfæri lengingu fæðingarorlofs í 18 mánuði og hvernig sveitarfélög geti tekið við öllum ársgömlum börnum í gjaldfrjálsan leikskóla. Lesa má greinargerð tillögunnar hér.
  • Katrín spurði forsætisráðherra hver staðan væri á byggingu Hús íslenska fræða eða Holu íslenskra fræða eins og sorglegur húsgrunnurinn við HÍ er því miður oft nefndur í daglegu tali. Tilefnið var forsíðufrétt á Fréttablaðinu þar sem fullyrt væri að fyrir lægi tillaga frá forsætisráðherra um að Hús íslenskra fræða eigi nú að vera byggt sem viðbygging við húsnæði Alþingis og á Þingvöllum.
  • Steingrímur mælti með frumvarpi þingflokks VG um byggingarsjóð Landspítalans. Hann verði stofnaður til að fjármagna nýbyggingar og endurnýjun húsakosts Landspítala. Til þess myndu tekjur af auðlegðarskatti sem endurvakin er í frumvarpinu renna til sjóðsins.
  • Sérstök umræða var um málefni flóttamanna var á mánudag. Katrín óskaði m.a. eftir sýn forsætisráðherra á Dyflinnarreglugerðina og kallaði eftir umræðum um hvað stjórnmálafólk getur gert til að bregðast við aukinni kynþáttahyggju sem hugsanlega sprettur nú upp í kjölfar gríðarmikilla þjóðflutninga.
  • Umræðum um forsendur fjárlagafrumvarpsins héldu áfram í vikunni. Bjarkey vakti m.a athygli á því hve vanfjármögnuð við erum inn í framtíðina samkvæmt frumvarpinu og hve innviðir samfélags okkar eru illa fjármagnaðir.
  • Lilja Rafney hóf sérstaka umræðu um samþjöppun í mjólkuframleiðslu hvar hún vakti athygli á tvöföldun mjólkurkvótans á milli ára þegar fjárfestum og útgerðarrisum er hleypt inn í mjólkurbúskap á kostnað nýliðunar og smærri og millistórra kúabúa. Er eðlilegt að niðurgreiða mjólkurframleiðslu til svo stórra rekstraraðila í greininni ? Spyr Lilja

Til viðbótar við þetta yfirlit – sem er ekki tæmandi – voru Ögmundur og Steinunn Þóra áberandi í fjölmiðlum í lok vikunnar. Innanríkisráðherra svaraði loks fyrirspurn Steinunnar Þóru og Andrésar Inga, varaþingmanns, um þjónustu presta og mismunun á grundvelli kynhneigðar. Í svari ráðherra segir að sem opinberir starfsmenn megi prestar ekki mismuna fólki á grundvelli kynhneigðar sinnar. Þar hefur ráðherra greinilega snúist hugur frá árinu 2009-2010. Steinunn var á forsíðu Fréttablaðsins vegna þessa og í viðtali. Þau Andrés Ingi og Steinunn skrifa grein um málið í Fréttablaðið í dag, laugardag.

Ögmundur var í Íslandi í dag á Stöð 2 á fimmtudag að ræða viðskiptaþvinganir á stjórnvöld Ísraelríki og sniðgöngu á ríki sem brjóta mannréttindi. Setti hann þau mál í sögulegt samhengi eins og sjá má hér í nokkrum klippum

Ögmundur var líka í viðtali við Ríkisútvarpið vegna kröfu Indefence um að innihald stöðuleikaskilyrða við afnám hafta verði uppi á borðum og gagnsæ og tók hann undir þá kröfu.

Einnig má vekja athygli á blaðagrein Katrínar um frumvarp VG um stofnun miðhálendisþjóðgarðs sem er útvíkkun á einu helsta baráttumáli VG í áratugi sem er stofnun Hofsjökulsþjóðgarðs. Eins og kunnugt er mælti Katrín fyrir frumvarpinu í síðustu viku en til að rifja málið upp er hollt að renna í gegnum blaðagreinina sem birtist bæði í Fréttablaðinu og á vg.is.

Í flutningsræðu sinni vísaði hún m.a í skýra kröfu umhverfisverndarsinna á baráttufundi í vor og umsögn Landverndar. Ræðuna má lesa hér.

Nú halda þingmenn okkar út í kjördæmi sín í kjördæmaviku sem er framundan. Óskum þeim góðra fundahalda!

Kær kveðja, Rósa Björk, framkv.st. þingflokks. rosabjorg@althingi.is