Ræða Steinunnar

Hæstvirtur forseti, kæru landsmenn!

Mestöll þjóðin var í sigurvímu eftir jafntefli íslenska karla-knattspyrnuliðsins um liðna helgi. Fáir þó eins og hæstvirtur fjármálaráðherra, sem fór þegar í fjölmiðlum að gefa undir fótinn með byggingu risavaxins knattspyrnuvallar upp á 15-20 milljarðar króna.

Þessi höll, myndi mögulega – að sögn hæstvirts ráðherrans – ekki kosta skattgreiðendur neitt, ekki frekar en Hvalfjarðargöngin. Hana mætti nefnilega reisa með töfraformúlunni “eignatryggðri fjármögnun”. En eignatryggð fjármögnun mun vera það sem hét “einkaframkvæmd í opinberum rekstri” áður en það hugtak fékk óorð á sig.

En auðvitað komum við til með að borga fyrir slíka framkvæmd, ef af yrði – á sama hátt og við greiðum enn í hvert sinn sem við ökum undir Hvalfjörð. Einkaframkvæmdadekrið hefur þann eina raunverulega tilgang að gefa milliliðum kost á að hagnast.

Loftkastalar hæstvirts fjármálaráðherra voru mjög í stíl við stefnuræðu hæstvirts forsætisráðherra. Honum verður tíðrætt um bestu fjárlög allra tíma, mestu framlög til velferðarmála allra tíma og að allir verði ríkari, jafnari og hamingjusamari. Hins vegar er skautað fram hjá því á hversu veikum fótum áætlanirnar standi og hversu lítið megi út af bregða til að hagstjórnin fari úr böndunum. Fram hjá þessu víkur hæstvirtur forsætisráðherra sér, á sama tíma og hann sendir verkalýðshreyfingunni lítt duldar hótanir um breytingar á umgjörð kjarasamninga – þrátt fyrir þá staðreynd að hans eigin ríkisstjórn sé einhver mesti dragbítur á heilbrigða kjarasamningagerð í landinu með ítrekuðum lögum sínum á kjaradeilur.

En það er ekki bara þegar kemur að fótboltavöllum sem stjórnarflokkarnir hafa kokgleypt kenningar um ágæti einkarekstrar. Það er nefnilega raunveruleg ástæða til að óttast að ríkisstjórnin hyggi lengra inn á brautir einkarekstrar og verktöku í velferðarmálum, með tilheyrandi sveltistefnu gagnvart opinbera kerfinu. Það mun aðeins leiða til aukinnar mismunar og meiri kostnaðar fyrir samfélg og einstaklinga.

Kannanir staðfesta að meginþorri Íslendinga vill öflugt heilbrigðis- og velferðarkerfi sem er rekið á vegum samfélagsins og fjármagnað með almennum sköttum. Við í Vinstrihreyfingunni – grænu framboði leggjum áherslu á samábyrgð og jöfnuð þegar kemur að skipulagi þessa málaflokks – ekki markaðshyggju.

Virðulegi forseti.

Í ræðu sinni hér áðan sagði hæstvirtur forsætisráðherra að Ísland væri „svo langt frá heimsins vígaslóð“. Ekkert er þó fjær sanni. Ísland hefur á liðnum árum einmitt verið virkur þátttakandi í velflestum stríðum og íhlutunum vestrænna þjóða í Miðausturlöndum. Stundum sem aðildarþjóð í Nató, stundum sem fylgisveinn Bandaríkjastjórnar.

Flest það fólk sem nú hrekst til Evrópu er á flótta undan styrjöldum sem Nató-ríki ýmist stofnuðu til eða hafa kynt undir leynt og ljóst. Öllum má ljóst vera að stríðið í Sýrlandi er skilgetið afkvæmi innrásarinnar í Írak árið 2003. Um stríðin í Afganistan og Líbýu þarf ekki að fjölyrða.

Og jafnvel nú, þegar afleiðingarnar blasa við okkur, eiga hernaðarveldin þá einu lausn að bera fleiri sprek á eldinn. Síðast í sumar stóðu Nató-ríki saman að því að styðja Tyrki í að ganga á milli bols og höfuðs á Kúrdum og flækja þannig styrjöldina enn frekar. Óhjákvæmileg afleiðing þeirrar ákvörðunar verða enn meiri hörmungar. Enn meira ofbeldi. Enn fleira fólk á vergangi.
Virðulegi forseti,

Hæstsvirtur forsætisráðherra hefur sagt að huga þurfi að rótum flóttamannastraumsins. – Þar er ég honum sammála. Á sama tíma og við opnum faðm okkar fyrir fólki á flótta þá skulum við líka ráðast að rótunum. Hættum að kynda undir styrjöldum í fjarlægum löndum og undrast svo hörmungarnar sem af því hljótast.

Vestnorrænar vinaþjóðir

Ársfundur Vestnorræna ráðsins var haldinn í Færeyjum nú á dögunum . Þar var einnig haldið sérstaklega uppá 30 ára afmæli Vestnorræna ráðsins með pomp og pragt enda fullt tilefni til að treysta vinabönd þessara þriggja grannríkja á Norðurslóðum.

Sameiginlegir hagsmunir þessara þriggja nágranna þ.e. Íslands, Færeyja og Grænlands eru miklir og sérstaklega nú um stundir hvað varðar málefni Norðurslóða.   Lögð er mikil áhersla á að hámarka áhrif þeirra á gang mála á Norðurslóðum en þangað horfa nú helstu stórveldi heims og brýnt er að vernda hagsmuni þjóðanna á svæðinu til framtíðar.

Þjóðirnar eiga í dag fjölbreytt samstarf í sjávarútvegi , mennta, menningar og heilbrigðismálum. Ársfundurinn ályktaði að auka ennfrekar þetta samstarf og kortleggja hvernig löndin geti aukið samstarfið á sviði sjávarútvegs,fríverslunar,samgangna og við uppbyggingu innviða þessara samfélaga.

Landfræðileg lega Vestnorræna svæðisins í miðju Norður Atlandshafi á milli meginlands Evrópu og Norður Ameríku og með aukinni tengingu við Asíu gerir það að verkum að flutningar þar eiga eftir að aukast mikið og öll umsvif á svæðinu.

Það er mikið talað um þau tækifæri sem skapast þegar siglingar um Norðurslóðir aukast en minna er talað um ógnanir sem þeim fylgja þar sem lifibrauð þjóðanna er undir ef mengunarslys verða. Málefni norðurslóða eru til umræðu hjá Norðurskautsráðinu og á enn fleiri stöðum og vissulega er hætta á að stórþjóðirnar sem líka eiga mikla hagsmuni undir ráði ferðinni. Mjög mikilvægt er að rödd vestnorrænu ríkjanna heyrist og hafi vægi. Það eru gífurlegir hagsmunir undir til langs tíma að mótuð sé ábyrg og sjálfbær stefna á Norðurslóðum.  Aukin skipaumferð um norðurslóður gerir Ísland að kjörstað fyrir alþjóðlega leitar og björgunarmiðstöð.

Vestnorræna ráðið samþykkti ályktun árið 2013 að kanna hverjar væru orsakir fyrir fækkun kvenna á Vestur norðurlöndum . Ályktunin hefur ekki verið uppfyllt að fullu en haldin var ráðstefna sl.júní í Nuuk þar sem fulltrúar landanna ræddu þennan vanda og í Færeyjum hefur verið kortlagt hvað veldur fólksflutningum frá jaðarsvæðum. Ég tel þetta vera brýnt verkefni sem greina þarf sem best og bregðast við svo ekki eigi illa að fara.

Mikil aukning er í ferðaþjónustu þessara þriggja landa þó ekkert jafnist á við þá sprengingu sem er í fjölda ferðamanna á Íslandi. Það er mikilvægt að auka samstarf í ferðaþjónustu á milli landanna og vinna að sameiginlegri markaðssetningu fyrir Norðurslóðir með sjálfbærni og hreinleika náttúrunnar að leiðarljós. Við skulum minnast þessi að það er vegna náttúrunnar sem ferðamenn sækja til þessara landa fyrst og fremst.

Spennandi verkefni er líka framundan á sviði námskeiða fyrir vestnorræna rithöfunda. Menntamálaráðuneytið á Íslandi er að skoða hvort hægt verði að koma slíkum námskeiðum fyrir í samstarfssamningi um menntun,menningu og rannsóknir sem nú er unnið að á milli landanna og verður til umræðu á Norðurlandaráðsþinginu í Reykjavík í haust.

Mikil ásókn er í auðlindir til lands og sjávar í Vest Norrænu ríkjunum af stórþjóðum og auðhringjum. Mikilvægt er að samhæfa krafta þessara grannþjóða til þess að auðlindanýting þeirra sé sjálfbær og að afraksturinn nýtist til uppbyggingar heimafyrir með eflingu samfélaganna og að þjóðirnar haldi yfirráðarétti sýnum yfir eigin auðlindum.

Framundan er þátttaka Vestnorræna ráðsins í Arctic Circle ráðstefnunni þar sem verður m.a. til umræðu lýðræði á norðurslóðum og aðkoma þjóðþinganna að ákvarðanartöku í málefnum norðurslóða.

Forsætisráðherra Grænlands komst vel að orði þegar hann sagði í afmælisræðu sinni á ársfundinum.“ Við sjáum ekki alltaf stjörnurnar en við vitum að þær eru þarna ,eins er með vináttu þessara þriggja landa hún er alltaf til staðar þó höf skilji að“ .

Lilja Rafney Magnúsdóttir alþingismaður í Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.

Nefndarfundir

Í þessari viku eru nefndarfundir á Alþingi og því enginn þingfundur. Fundað er í öllum fastanefndum. Samkvæmt starfsáætlun Alþingis er næsti þingfundur mánudaginn 16. mars.

Gleðilega hátíð

Kæru lesendur.

Við óskum ykkur gleðilegrar hátíðar, og megi kærleikur og friður fylla hjörtu um jólin.

Skrifstofa hreyfingarinnar að Strandgötu 11, Hafnarfirði, er lokuð á milli jóla og nýárs. Við opnum aftur mánudaginn 5. janúar.

Vinstri græn

Skýrsla Environice: „Er olíuvinnsla á Drekasvæðinu góð hugmynd?“

Í tengslum við málþing Vg um olíuleit og loftslagsbreytingar sem haldið var um helgina var Environice umhverfisráðgjöf fengin til að taka saman skýrslu um hugsanlega olíuleit og olíuvinnslu við Drekasvæðið og áhrif þess á umhverfið. Í framhaldinu af málþinginu var ákveðið að birta skýrsluna opinberlega hér á heimasíðunni og má nálgast hana hér á pdf-formi.

Í samantekt skýrslunnar segir meðal annars:

„Meginniðurstaða minnisblaðsins er sú að olíuleit og –vinnslu á Drekasvæðinu fylgi fyrirsjáanlega mikil umhverfisleg áhætta. Efnahagsleg áhætta sé einnig veruleg. Háar tölur um mögulegan þjóðhagslegan ávinning hafi verið nefndar, en ekki virðist hafa verið lagt mat á hugsanlegt efnahagslegt tjón. Augljóst megi telja að ákvörðun um að leyfa hvorki leit né vinnslu á svæðinu myndi fela í sér, eða hefði falið í sér, veruleg tækifæri, bæði í efnahagslegu og pólitísku tilliti. Sá ávinningur sé vissulega óþekkt stærð og alls ekki í hendi, en í reynd megi segja það sama um þjóðhagslegan ábata af verkefninu. Útreikningar á ábatanum af olíuvinnslu byggi vissulega á þekktri aðferðafræði, enda sé þar verið að endurtaka eitthvað sem oft hefur verið gert áður. Útreikningur á ávinningi þess að fara hvorki út í olíuleit né –vinnslu snúist hins vegar um nýsköpun og spár um framtíð sem enginn hafi reynslu af.“

Sækja skýrslu á PDF

Fundi á Ísafirði frestað

Félagsfundi, sem halda átti á Ísafirði í kvöld, er frestað.

Næsti fundur verður auglýstur hér á vg.is þegar nær dregur.

Málþing um olíuleit og loftslagsmál

Í framhaldi af flokksráðsfundi Vinstri grænna 17.-18. október stóð hreyfingin fyrir málþingi um olíuleit og loftslagsbreytingar þar sem þrír sérfræðingar á þessu sviði voru fengnir til að flytja erindi og sitja fyrir svörum.

Stefán Gíslason hjá Environice kynnti skýrslu um olíuleit á Drekasvæðinu. Stefán varaði við afleiðingum olíuvinnslu og benti meðal annars á að loftslagsmarkmið krefjist þess að meirihluti af þekktum jarðefnaeldsneytislindum sé ekki nýttur. Raunar telst Drekasvæðið ekki til slíkra linda og því sé ljóst að Ísland getur ekki lagt sitt af mörkum til að draga úr gróðurhúsalofttegundum ef farið verður í olíuvinnslu á Drekasvæðinu.

Halldór Björnsson loftslagssérfræðingur fjallaði um loftslagsmálin í víðu samhengi og rannsóknirnar sem búa þar að baki. Í erindi sínu benti Halldór meðal annars á að losun koldíoxíðs heldur áfram að aukast þrátt fyrir Kyoto-samninginn. Halldór fór einnig yfir áhrif losunar á súrnun sjávar, sem hefur ófyrirsjáanlegar afleiðingar á lífríki sjávar, og vísaði til rannsókna sem sýna að súrnun sjávar mun halda áfram svo lengi sem losun koldíoxíðs eykst.

Loks fjallaði Birna Sigrún Hallsdóttir umhverfisverkfræðingur um viðskiptakerfi með losunarheimildir sem Ísland gerðist aðili í tíð síðustu ríkisstjórnar. Hún benti meðal annars á að íslensk orkufyrirtæki selji svokallaðar upprunaheimildir með þeim afleiðingum að orka sem keypt er af íslenskum orkuveitum teljist í mörgum tilvikum ekki endurnýjanleg.

Framhaldsaðalfundi í Kópavogi frestað

Ákveðið hefur verið að fresta framhaldsaðalfundi félags Vinstri grænna í Kópavogi sem halda átti  fimmtudaginn 16. október.

Félagsfundur verður haldinn fyrir mánaðamót, fundartími og dagskrá auglýst á næstu dögum

Stjórn Vinstri grænna í Kópavogi

Varamenn taka sæti á Alþingi

Þann 13. október tóku eftirtaldir varamenn Vinstri grænna sæti á Alþingi: Álfheiður Ingadóttir fyrir Svandísi Svavarsdóttur og Björn Valur Gíslason fyrir Steinunni Þóru Árnadóttur.