Takk!

Hinsegin dögum er nýlokið. Þeir voru haldnir í sextánda sinn, og gengu sem fyrr út á að draga fram fjölbreytileikann, fagna honum og þeim réttindum sem áunnist hafa. Gleðigangan var stórkostleg að vanda og talið er að um 90 þúsund manns hafi safnast saman í miðborginni.

Hinsegin dagar hafa líka annað og alvarlegra hlutverk. Að minna á þau réttindi sem ekki hafa náðst og óréttlætið sem viðgengst bæði hér á Íslandi og úti í heimi, en ekki síður að uppræta fordóma og fáfræði gagnvart fjölbreytileika mannlífsins. Hinsegin dagar þjónuðu þessu markmiði vel í ár, m.a. með mikilvægri fræðslu um þann fjölbreytta hóp sem rúmast undir hinsegin regnhlífinni.

Hin nýstofnuðu samtök Intersex Ísland hafa vakið verðskuldaða athygli. Intersex fólk fellur ekki undir hefðbundna skilgreiningu á kynjunum af líffræðilegum ástæðum. Intersex hefur alltaf verið til, en það er ekki fyrr en nú þegar talsvert er liðið á 21. öldina að farið er að tala um réttindi og stöðu intersex fólks á opinberum vettvangi á Íslandi.
Staða intersex fólks sýnir okkur hversu mikla áherslu við sem samfélag leggjum á að flokka fólk eftir kyni. Kyn barns er það fyrsta sem spurt er um eftir fæðingu þess, nafngift er háð kyni, opinberar skrár gera ráð fyrir tveimur kynjum og svona mætti lengi telja. En það er ekki nóg. Enn eru framkvæmdar skurðaðgerðir á heilbrigðum kynfærum nýfæddra barna til að aðlaga þau stöðluðum hugmyndum um útlit typpis eða píku. Intersex fólk krefst nú viðurkenningar á tilvist sinni og sjálfsákvörðunarréttar yfir eigin líkama. Það er sjálfsögð og eðlileg krafa.

Hinsegin dagar hafa sett brýn og grafalvarleg mál á dagskrá, enn eina ferðina, í bland við gleði og fagnaðarlæti. Til að hægt sé að fagna fjölbreytileikanum er mikilvægt að þekkja hann og skilja. Hinsegin fólk og hinsegin dagar hafa breytt miklu hvað það varðar. Fyrir það ber að þakka. Takk.

Sóley Tómasdóttir, forseti Borgarstjórnar

Gasa: Hvað er til ráða?

Þegar þetta er skrifað hafa yfir þúsund manns látist á Gasa. Meirihluti þeirra eru óbreyttir palestínskir borgarar, og yfir 200 þeirra eru börn. Eins og fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum benti á þegar hún ávarpaði Öryggisráðið í síðustu viku er rótin að átökunum hernám Ísraels á Gasa og Vesturbakkanum. Enginn friður fæst á svæðinu á meðan Ísraelsher heldur Palestínumönnum í gíslingu í eigin landi og brýtur ítrekað á réttindum þeirra.

En hvað er til ráða? Hvað getum við gert til að knýja Ísraelsstjórn til að fara að alþjóðalögum og draga herlið sitt til baka frá Palestínu? Í fyrsta lagi ættum við að skoða vel hvort beita megi viðskiptaþvingunum á Ísrael til að knýja fram frið, sambærilegar þeim sem settar voru á aðskilnaðarstjórnina í Suður-Afríku á sínum tíma. Raunar getum við öll lagt okkar af mörkum í þeim efnum nú þegar með því að sniðganga ísraelskar vörur frá hernumdu svæðum Palestínu. Hér myndi hjálpa til ef slíkar vörur væru merktar sérstaklega, eins og kveðið er á um í þingsályktunartillögu Árna Þórs Sigurðssonar, þingmanns Vinstri grænna, frá síðasta vetri. Sú tillaga verður endurflutt í haust og hlýtur vonandi framgöngu á Alþingi.

Í öðru lagi getum við að sjálfsögðu þrýst á Ísraelsmenn eftir diplómatískum leiðum. Mikið hefur verið rætt um að slíta stjórnmálasambandi við Ísrael og er sú hugmynd allrar athygli verð í ljósi alvarleika málsins. Einnig þyrfti að skoða hvort Ísland geti gripið til diplómatískra aðgerða sem eru sambærilegar því þegar Brasilía og Ekvador drógu sendiherra sína til baka frá Ísrael í síðustu viku. Í þriðja lagi er enn ekki útséð um að Sameinuðu þjóðirnar geti komið að lausn deilunnar, en þá skiptir miklu máli að breyta afstöðu Bandaríkjanna. Hingað til hafa Bandaríkin staðið í vegi fyrir öllum raunverulegum aðgerðum til að þrýsta á Ísrael á vettvangi SÞ, meðal annars með því að beita neitunarvaldi sínu í Öryggisráði SÞ ótal sinnum. Í ljósi sögu Íslands og Bandaríkjanna ætti Ísland að leita allra leiða til að þrýsta á Bandaríkin um að endurskoða stuðning sinn við framferði Ísraelshers í Palestínu.

Svandís Svavarsdóttir

Er tímabært að slíta stjórnmálasambandi?

Það er skrýtin tilfinning sem fylgir því að skanna samskiptamiðlana yfir sumartímann og sjá myndir af kátum íslenskum fjölskyldum í sumarfríi og lesa um stærstu umkvörtunarefni þeirra; skort á sól og offramboð á rigningu. Skrýtin vegna þess að á sama tíma má lesa hryllilegar frásögnir frá Gaza-ströndinni þar sem á sjötta hundrað manns hafa fallið í árásum Ísraelshers nú þegar þetta er skrifað. Að minnsta kosti þrír fjórðu hlutar þeirra eru óbreyttir borgarar, þar á meðal börn, gamalmenni og fjölskyldur sem ekkert hafa til saka unnið annað en að búa á þessum stað og komast ekkert annað.

Fréttamenn lýsa hryllingi þar sem börn að leik eru sprengd í loft upp og svo lítur maður út um gluggann og sér íslensk börn að leik úti í garði. Bandaríkjaforseti áréttar rétt Ísraelsmanna til að verja hendur sínar. Hvernig þætti okkur að heyra slík orð frá valdamönnum heimsins ef börnin okkar væru sprengd upp fyrir framan nefið á okkur?
Deila Ísraelsmanna og Palestínumanna er vitaskuld ekki auðleyst. Á svona dögum virðist hún raunar vera með öllu óleysanleg. En alþjóðasamfélagið verður engu að síður að gera sitt til að bregðast við. Þar hefur ekki síst strandað á Bandaríkjastjórn, sem staðið hefur í vegi fyrir því að Ísrael sé beitt alþjóðlegum þrýstingi. Málið verður auðvitað ekki leyst með hernaðaraðgerðum – en pólitískur þrýstingur getur skipt máli.

Alþingi Íslendinga samþykkti þann 29. nóvember 2011 að fela ríkisstjórninni að viðurkenna Palestínu sem sjálfstætt og fullvalda ríki innan landamæranna frá því fyrir sex daga stríðið árið 1967. Jafnframt skoraði Alþingi á Ísraelsmenn og Palestínumenn að leita sátta með friðarsamningum á grundvelli þjóðaréttar og ályktana Sameinuðu þjóðanna sem m.a. fæli í sér gagnkvæma viðurkenningu á tilveru Ísraelsríkis og Palestínuríkis. Alþingi áréttaði að PLO, Frelsissamtök Palestínu, væru hinn lögmæti fulltrúi allrar palestínsku þjóðarinnar og minnti jafnframt á rétt palestínsks flóttafólks til að snúa aftur til fyrri heimkynna í samræmi við margítrekaðar ályktanir Sameinuðu þjóðanna. Þá krafðist Alþingi þess af deiluaðilum fyrir botni Miðjarðarhafs að þeir létu þegar í stað af öllum ofbeldisverkum og virði mannréttindi og mannúðarlög.

Þessi tillaga hlaut stuðning allra þingflokka utan Sjálfstæðisflokksins, sem treysti sér ekki til að greiða henni atkvæði. Það gerðu hins vegar þingmenn Framsóknarflokksins, þar á meðal Gunnar Bragi Sveinsson, og ég treysti á það að utanríkisráðherra muni axla þá ábyrgð sem fylgir því að hafa rutt þessa braut með því að tala sterkum rómi á alþjóðavettvangi fyrir hönd þeirra óbreyttu borgara sem Ísraelsher ræðst nú gegn. Borist hafa fregnir af því að dönsk stjórnvöld muni senda sérstaka neyðaraðstoð til Gaza og ég skora á íslensk stjórnvöld að fylgja því fordæmi. Þá er einnig mikilvægt að styðja við friðarhreyfingar í Ísrael sem andmæla nú ofbeldisverkum stjórnvalda og minna á að friðarhreyfingar um allan heim hljóta að standa saman í þessu máli.

Ef ekkert lát verður á ofbeldisverkum Ísraels og ríkið heldur áfram að brjóta alþjóðalög og almenn mannréttindi hlýtur sú spurning einnig að vakna hvort rétt sé að slíta stjórnmálasambandi við ríkið. Það er aðgerð sem getur skipt máli á alþjóðavettvangi. Þegar börn eru stráfelld getur alþjóðasamfélagið ekki setið hjá. Við hljótum að nýta allar friðsamlegar leiðir sem í boði eru til að koma í veg fyrir að slíkt fái að halda óbreytt áfram.

Katrín Jakobsdóttir

Flutningur fólks eða starfa

Eins ógeðfelldir og mér fundust fyrirhugaðir hreppaflutningar sjávarútvegsfyrirtækisins Vísis á fólki á milli landshluta þá hugnast mér ekki frekar sú aðferðarfræði stjórnvalda að flytja stofnanir eins og Fiskistofu fyrirvaralaust með manni og mús á milli landshluta. Hvortveggja eru þetta ruddaleg vinnubrögð sem ekki eiga að viðgangast og lýsa vanvirðingu gagnvart starfsfólki og fjölskyldum þeirra.

Aðkoma Alþingis var engin að málinu og engar fjárheimildir lágu fyrir vegna kostnaðar af fyrirhuguðum flutningi þetta er óvönduð stjórnsýsla og setur svartan blett á það aðkallandi verkefni að fjölga opinberum störfum utan höfuðborgarsvæðisins í réttlátara hlutfalli en nú er.

Ég tel það vera mjög brýnt verkefni að fjölga opinberum störfum á landsbyggðinni ekki bara á þéttbýlustu stöðunum heldur ekki síður í fámennari byggðum þar sem því verður við komið að vinna verkefni sem staðsetning þeirra skiptir ekki öllu máli heldur gott starfsfólk og öruggar háhraðatengingar. Reynslan af staðsetningu opinberra starfa út um land hefur fyrir löngu sýnt fram á það að standast kröfur sem gerðar eru til faglegra vinnubragða og gott vinnuumhverfi og traust vinnuafl er þar líka til staðar.

Umfang hins opinbera hefur vaxið mjög á undanförnum 20 til 30 árum og fjölgun opinberra starfa hefur fyrst og fremst orðið á höfuðborgarsvæðinu þó tekist hafa að staðsetja nokkrar opinberar stofnanir úti á landi á liðnum árum þá er það eilíf barátta að halda þeim störfum áfram í heimabyggð. Það þekkja allir landsbyggðarþingmenn í gegnum tíðina þá baráttu sem er við hver fjárlög að verja starfsemi á landsbyggðinni þar sem um er að ræða fámenn stöðugildi sem mega ekki við neinum niðurskurði.

Það hefur verið sýnt fram á það í rannsóknum að mikið misræmi er í opinberum útgjöldum og skattheimtu eftir landsvæðum það hefur eflaust ekki verið markmið í sjálfum sér en landsbyggðin hefur beðið skaða af því en höfuðborgarsvæðið hefur notið þess.
Færð hafa verið rök fyrir því að viðskipti landsbyggðarinnar á höfuðborgarsvæðinu eru hlutfallslega meiri heldur en viðskipti höfuðborgarsvæðisins á landsbyggðinni. Í þessu samhengi er eðlilegt að líta til frekari flutnings opinberra starfa út á land til að jafna það efnahagslega misræmi sem er staðreynd og hið opinbera ber líka ábyrgð á með stjórnvaldsákvörðunum sínum í gegnum tíðina.

Stjórnvöld verða að vinna eftir skýrt markaðri stefnu í flutningi opinberra starfa út á land og að þar samræmi ráðuneyti og opinberar stofnanir vinnu sýna og gangi í takt. Kynna verður með eðlilegum fyrirvara flutning á starfsemi ríkisins á milli landssvæða og gæta vel að mannlega þættinum og réttindum þeirra starfsmanna sem hlut eiga að máli og líta sérstaklega til nýrra verkefna og starfa sem verða til hjá hinu opinbera. Að sjálfsögðu á að tryggja aðkomu Alþingis að þeirri stefnumótunarvinnu og að fjárlögin endurspegli þann vilja.

Allur undirbúningur þarf að vera vandaður og landið kortlagt hvar störfum,verkefnum og starfsemi er best fyrirkomið og þá tel ég að ekki síst eigi að horfa til þeirra svæða sem átt hafa undir högg að sækja undanfarin ár og þurfa virkilega á fjölbreyttni að halda og þar eru góðar háhraðatengingar lykilatriði.
Það má nefna verkefni sem flust hafa til landsbyggðarinnar í gegnum árin og vel hefur tekist til með eins og Byggðastofnun á Sauðárkróki,Skógræktina á Héraði, Landmælingar Íslands á Akranesi,Greiðslustofu Atvinnuleysistryggingarsjóðs á Skagaströnd og Skrifstofu Fæðingarorlofssjóðs á Hvammstanga. En ég get líka nefnt dæmi um verkefni hjá Innheimtustofnun sveitarfélaga sem sett var niður á Flateyri en gekk ekki upp vegna lélegra háhraðatenginga og var færð yfir á Ísafjörð og það er ekki neitt einsdæmi að skortur á öflugum gagnaflutningi á landsbyggðinni hamli atvinnuuppbyggingu.

Því miður hafa opinberar stofnanir eins og Fiskistofa t.d. verið að hringla með störf í útibúum sínum úti á landi í skjóli breytinga sem orðið hefur til þess að faglært fólk hefur hrakist í burtu. Starfstöð Fiskistofu á Ísafirði hefur verið lokuð frá áramótum en veiðieftirliti stofnunarinnar hafði verið hætt og starfstöð fiskeldis komið í staðin en henni var lokað um áramótin og engin starfsemi er það í gangi nú og óvissa um framhaldið. Þetta er dæmi um hve auðvelt er fyrir pólitíkusa og stjórnvöld að skella í lás þegar um litlar starfstöðvar er að ræða og dæmi um óvönduð vinnubrögð.

Það á ekki að kynda undir elda milli landsbyggðar og höfuðborgarsvæðisins með óvönduðum vinnubrögðum við flutning starfa og starfsemi út á land heldur vanda vel til verka og sýna það líka í fjárlögum að menn vilji efla opinbera starfsemi út um land en síðustu fjárlög báru þess ekki merki þar sem gífurlegur niðurskurður var í mörgum verkefnum á landsbyggðinni eins og Sóknaráætlun landshlutanna er gleggsta dæmið um.

Landsbyggðin þarf á fjölbreyttari atvinnutækifærum að halda og það eru sameiginlegir hagsmunir allra landsmanna að vel takist til með flutning opinberra starfa og uppbyggingu atvinnustarfsemi á landsbyggðinni því hún er jú einn stærsti viðskiptavinur höfuðborgarsvæðisins.

Lilja Rafney Magnúsdóttir alþingismaður

Vond vinnubrögð

Ekki hefur starfsfólk Fiskistofu stokkið hæð sína af fögnuði þegar sjávarútvegsráðherra tilkynnti að störf þess myndu flytjast frá Hafnarfirði til Akureyrar í einu vetfangi, enda bárust fréttir af því að starfsfólki hefði verið boðin áfallahjálp í framhaldinu.

Hugmyndin með flutningi Fiskistofu er að færa störf út á landsbyggðina – jákvætt og mikilvægt markmið – en í ljósi frétta af því hvernig staðið er að flutningnum hljóta allir að velta því fyrir sér hvort ríkisstjórnin vinni hér meiri skaða en gagn.

Um langt árabil var litið á það sem eins konar náttúrulögmál að opinberar stofnanir væru á höfuðborgarsvæðinu, helst í Reykjavík. Vissulega eru það úrelt sjónarmið, ekki síst nú á tímum þegar tækniþróun gerir fólki mögulegt að sinna margs konar vinnu hvar sem er í heiminum. Það er líka eðlileg krafa að opinber störf dreifist um landið allt. Flutningur opinberra starfa út á land hefur oft gengið vel, bæði með flutningi stofnana en líka þegar svokölluð „störf án staðsetningar“ eru auglýst, en þá velur starfsfólk sjálft hvar á landinu það kýs að sinna vinnu sinni.

Í ljósi þessarar góðu reynslu má spyrja hvort ekki hefði verið hægt að bera sig öðruvísi að í tilfelli Fiskistofu. Í stað þess að tilkynna starfsfólki að stofnunin yrði flutt á einu bretti hefði mátt starfrækja áfram starfsstöð Fiskistofu í Hafnarfirði þar sem þeir starfsmenn sem svo kjósa gætu unnið áfram samhliða því að starfsstöð Fiskistofu á Akureyri yrði efld stig af stigi með það í huga að höfuðstöðvarnar yrðu þar til framtíðar.

Vinnubrögðin eru svo kapítuli út af fyrir sig en í þessu tilfelli ætti að vinna með starfsfólki en ekki tilkynna ákvarðanir ráðherra einhliða. Alþingi þarf líka að hafa aðkomu að málinu, til að mynda virðist vanta lagastoð fyrir flutningnum og að sjálfsögðu þarf að liggja fyrir kostnaðarmat. Þá þyrfti Alþingi að marka heildstæða stefnu um flutning opinberra starfa þannig að starfsfólk hinna ýmsu stofnana þurfi ekki að lifa í sífelldum ótta um að störf þess verði flutt til fyrirvaralaust. Góð vinnubrögð frá upphafi myndu skila betri árangri.

Vinstri og hægri eru ekki á útleið!

Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er áhugavert að líta yfir sviðið og skoða hvernig pólitískt mynstur leggst í sveitarstjórnum vítt og breytt um landið. Í mörgum minni sveitarfélögum voru óhlutbundnar kosningar og í öðrum voru blönduð framboð sem stjórnmálaflokkarnir áttu beina eða óbeina aðild að. Í stærstu sveitarfélögunum voru í flestum tilfellum hrein flokksframboð þar sem stjórnmálaflokkarnir lögðu mikið undir til að skapa sér sterka stöðu í hinu pólitíska landslagi.

Ekki er hægt að segja að einn flokkur hafi verið sigurvegari þessara kosninga en vissulega unnust sigrar staðbundið hjá flokkum og eða framboðum sem skilgreina sig til vinstri eða hægri eða einhverstaðar þar á milli. Það sem mér finnst umhugsunarvert og áhyggjuefni fyrir utan lélega kjörsókn er sá áróður sem víða er undirliggjandi að ekki eigi að skilgreina sig til vinstri eða hægri það séu úrelt hugsun og gamaldags. Tilhneigingin hefur orðið sú að allt of mikið snýst um tímabundnar persónuvinsældir einstakra einstaklinga sem koma og fara og pólitískar flugeldabombur eins og moskur og Reykjarvíkurflugvöll sem ganga út á það að ná til sín sem mestu hraðfylgi !

Það vill oftar en ekki gleymast að leggjast yfir stefnuskrár flokka og framboða og skoða fyrir hvað viðkomandi flokkur/framboð stendur til lengri tíma litið. Er hann til vinstri,hægri eða miðju eða sitt lítið af hvoru.  Pólitíkin á að vera stefnumarkandi vegvísir til framtíðar um hvernig við viljum að þjóðfélagið og nærsamfélagið þróist. Því einstaklingar hversu góðir eða slæmir sem þeir kunna að vera koma og fara og því þarf að vera hægt að treysta grunngildum og stefnumörkun hvers flokks fram á veginn.  Í stað þess að sitja uppi með eitthvað óskilgreint miðjumoð sem stekkur á vinsældarlestina hverju sinni eða kemst áfram á yfirboðum eða spilar inná lægstu hvatir mannskepnunnar í von um atkvæði.

Vinstri græn mega þokkalega vel við una að afloknum sveitarstjórnarkosningum miðað við hið pólitíska landslag og þá pólitísku afvæðingu sem vinsælt er að tala fyrir. Sveitarstjórnarkosningar snúast ólíkt landsmálunum að miklu leyti um staðbundin verkefni í nærsamfélaginu en samt sem áður liggja undir grunngildi vinstri og hægri póla sem tekist er á um ásamt umhverfis og virkjanamálum. Þar er hægt að nefna sem dæmi þá miklu áherslu hægri manna á einkavæðingu sem er alfarið gagnstætt vilja okkar Vinstri grænna sem viljum að almannaþjónustan og orkufyrirtækin verði í höndum opinberra aðila og að sameign okkar á auðlindunum sé tryggð.

Þessi sjónarmið kristölluðust m.a. í umræðunni sem varð fyrir kosningarnar í vor um hvort til greina kæmi að einkavæða Landsvirkjun en fjármálaráðherra hefur talað fyrir þeim sjónarmiðum. Gjörólík skattapólitík er á milli vinstri og hægri þar sem vinstri menn vilja beita skattkerfinu til jöfnunar lífskjara en hægri menn vilja lækka skatta og veikja þannig velferðarkerfið og láta almenning þess í stað borga stærri skerf í þeirri þjónustu sem hið opinbera veitir eins og tillögur þeirra um legugjöld á sjúkrahúsum bera glöggt vitni um.

Ég er þeirra skoðunar að það sé heilbrigðara og farsælla að kjósendur hafi það á hreinu fyrir kosningar fyrir hvaða stefnu flokkar og framboð standa. Í stað þess að keyrt sé á með þann áróður að vinstri og hægri séu liðin tíð og nóg sé að vera hress,hipp og kúl og viðhlægjendur allra að minnsta kosti fram að kosningum. Það eiga að vera hreinar línur um þá stefnu sem stjórnmálamenn standa fyrir svo seinna komi ekki í ljós að kjósandinn hafi keypt köttinn í sekknum.
Í minni sveitarfélögum hefur reynslan oftar en ekki verið sú að vel hefur tekist að vinna að málefnum sveitarfélaga þvert á flokkslínur og það er gott . Stór hluti sveitarstjórnarmála er líka unninn í samstöðu en það eru mál sem sveitastjórnir takast á um sem eru mjög pólitísk s.s eignarhald á orkufyrirtækjum,rekstrarform almannaþjónustu , skattar ,umhverfismál og forgangsröðun samfélagsverkefna . Í þessum málaflokkum skiptir miklu máli hverjum þú treystir best fyrir atkvæði þínu.

Vinstri græn hafa verið ófeimin við að skilgreina sig sem vinstri grænan femínískan umhverfisflokk sem leggur áherslu á félagslegt réttlæti,samfélagslega ábyrgð,öflugt velferðarkerfi,mannréttindi,jöfn búsetuskilyrði,jafnrétti kynjanna og umhverfisvernd. Við höfum komið til dyranna eins og við erum klædd og okkar fulltrúar í sveitarstjórnum munu halda á lofti þessum grunngildum VG og styrkja þannig lýðræðislega aðkomu fjölbreyttra sjónarmiða.
Vinstri græn hafa oftar en ekki verið sterk rödd þeirra sjónarmiða sem annars hefðu ekki eða átt sér fáa málsvara í sveitarstjórnum landsins og í landsmálunum og gegna því mikilvægu lýðræðislegu hlutverki hver og einn hvort sem er í sveitarstjórnum landsins í landsmálunum eða almennt í þjóðfélagsumræðunni.

Meðal annars þess vegna skiptir miklu máli vægi vinstri og hægri ása í stjórnmálum því allt þar á milli verður alltaf erfiðara að henda reiður á það hefur sagan kennt okkur.
Niðurstaða mín er því sú að heilbrigð og gagnrýnin stjórnmálaumræða er lýðræðinu ekki bara holl heldur líka nauðsynleg og vinstri og hægri lifir áfram í nútímasamfélagi þrátt fyrir tilraunir til að aftengja þann pólitíska veruleika og útvatna og sykurhúða alla samfélagslega umræðu.

Lilja Rafney Magnúsdóttir

Samstarf til vinstri

Vinstrihreyfingin – grænt framboð getur að mörgu leyti vel við unað eftir sveitarstjórnarkosningar þar sem hreyfingin stóð vörð um árangur sinn frá 2010 og bauð fram víða um land, bæði undir eigin nafni en einnig með formlegri og óformlegri þátttöku í sameiginlegum framboðum. Hins vegar tel ég ríka ástæðu á næstu misserum til að velta fyrir sér inntaki stefnu okkar. Hana tel ég eiga brýnna erindi en nokkru sinni fyrr á nýrri öld þar sem ójöfnuður og loftslagsbreytingar verða líklega stærstu viðfangsefnin og svörin geta ekki verið önnur en réttlæti og sjálfbærni.

Miklu skiptir líka hvernig fólk sem telur sig til félagshyggjufólks velur að vinna í stjórnmálunum og því er ástæða til að óska Reykvíkingum til hamingju með nýjan borgarstjórnarmeirihluta. Þar sameinast frjálslynt og félagshyggjusinnað fólk með breiða skírskotun og sterkt umboð kjósenda. Hver flokkur hefur að sjálfsögðu sína sérstöðu en um margt erum við sammála. Þar má nefna húsnæðismálin og áform nýs meirihluta um að byggja upp leiguhúsnæði. Þá skiptir miklu máli að nýr meirihluti tekur skýra afstöðu með fjölmenningu og gegn útlendingaandúð sem virðist því miður vera að skjóta rótum hér á landi.

Fyrstu skref í átt að gjaldfrelsi

Það er líka ánægjulegt að sjá að nýr meirihluti í Reykjavík mun stíga fyrstu skrefin í átt að gjaldfrjálsum leikskóla með lækkun leikskólagjalda. Það er mál sem við Vinstri græn settum á dagskrá í kosningabaráttunni – og ágætt dæmi um þá sókn sem við viljum hefja í velferðar- og menntamálum á næstu árum. Nýr meirihluti hefur líka áform um aukið íbúalýðræði sem eru spennandi en vonandi verða líka tekin stór skref til að virkja fólk til þátttöku í þeim lýðræðislegu ferlum sem eru nú þegar til staðar.

Þar sem við Vinstri–græn tökum þátt í meirihlutasamstarfi skiptir miklu að við leggjum inn sjónarmið réttlætis og sjálfbærni og það munum við gera í öllu okkar starfi í sveitarstjórnum, óháð því hverjum við vinnum með í meirihluta og raunar óháð meirihluta og minnihluta. Sérstök ástæða er til að fagna þegar félagshyggjuöfl ná saman um slík málefni því það gefur tilefni til bjartsýni varðandi frekari samvinnu vinstrimanna á öðrum vettvangi.

Katrín Jakobsdóttir

Fjölbreytt útgerðarform er framtíðin

Fjölbreytt útgerðarform er framtíðin.

Á undanförnum áratugum hafa miklar breytingar orðið í sjávarútvegi bæði til góðs og einnig til hins verra.

Sú mikla hagræðing sem greinin hefur gengið í gegnum hefur ekki verið sársaukalaus fyrir sjávarbyggðirnar.  Tæknilegar framfarir , nýsköpun í greininn og öflug markaðssetning á afurðum erlendis hefur drifið greinina áfram og gert íslenskar sjávarafurðir eftirsóttar í helstu viðskiptalöndum okkar og enn eru að opnast nýir markaðir. Ekki má gleyma öllu því starfsfólki sem vinnur við sjávarútveg til lands og sjós því án þeirra væri framlegðin ekki eins góð og hún er í dag en því miður eru laun í landvinnslu alltof lág og ekki í takt við afkomuna.

Ríkisstjórninni tókst ekki að leggja fram á liðnu þingi frumvarp til laga um stjórn fiskveiða eins og til stóð en gerði enn eina breytinguna á lögum um veiðigjöld sem lækka enn frekar veiðigjöldin frá því sem áformað var með setningu laga um veiðigjöld árið 2012.

Rökin fyrir lækkun veiðigjalda hafa aðallega verið sú að koma til móts við minni og meðalstórar útgerðir í landinu, engu að síður er lækkunin flöt og ekki hefur verið komið til móts við tillögur minnihlutans um að koma sérstaklega til móts við minni útgerðir heldur var dregið úr stuðningi við þær með lækkuðu frítekjumarki nú í vor.

Þessar ákvarðanir allar byggja á afar veikum efnisforsendum og eru ekki studdar trúverðugum talnalegum gögnum.

Jákvætt er að brjóta álagningu veiðigjalda betur niður á einstakar fisktegundir enda var alltaf að því stefnt frá því að ný lög um veiðigjöld voru sett að kerfið yrði þróað áfram.

Samkvæmt kostnaðarmati fjármálaráðuneytisins nemur lækkun ríkisstjórnarinnar á veiðigjöldum  nú samtals 20 milljörðum árin 2013/2014/2015 að meðtaldri  þeirri lækkun sem samþykkt var til  viðbótar nú í þinglok.

Þó afkoman sé eitthvað slakari nú í sjávarútvegi en þegar metafkoma var í greininni árið 2012 þá réttlætir það ekki þessa gífurlegu lækkun veiðigjalda flatt yfir án neinnar greiningar á afkomu mismunandi útgerðarflokka né endanlegrar greiningar á framlegð eftir fisktegundum.

Þær góðu fréttir berast frá sjávarútvegsráðstefnunni sem haldin var í Brussel á dögunum að afurðarverð á þorski fari hækkandi vegna aukinnar eftirspurnar ekki er því tilefni til að lækka veiðigjöld handahófskennt þó afurðarverð sveiflist eitthvað til innan ársins.

Stjórnarandstaðan náði fram þeim breytingum að um bráðabrigða ráðstöfun er um að ræða fyrir næsta fiskveiðiár.

Mikil vinna er því framundan á Alþingi í glímunni við eina ferðina enn að reyna að ná sátt um nýtt fiskveiðistjórnarkerfi og að uppfæra lögin um veiðigjöld sem ráðast af hugmyndafræðinni um auðlindarentu til þjóðarinnar sem taki mið af afkomu greinarinnar , mismunandi útgerðarflokkum og framlegð eftir fisktegundum.

Það ætti að vera orðið öllum ljóst að breytingar þarf að gera á stjórn fiskveiða ef sjávarbyggðirnar hringinn í kringum landið eiga ekki að hrynja eins og spilaborgir þegar viðskiptalegar ákvarðanir eru teknar af handhöfum aflaheimilda eins og Útgerðarfélagið Vísir er nærtækasta dæmið um.

Það veit enginn eins og kerfið er byggt upp í dag hver verður næsta fórnarlamb óhefts framsals og hagræðingar og það er ekki mönnum bjóðandi á 21 öldinni að íbúar sjávarbyggðanna búi við stöðuga óvissu um atvinnuöryggi sitt og séu síðan reknir eins og rollur í réttum á milli verstöðva atvinnurekenda sinna. Allt samfélagið verður í uppnámi og veikist , þetta er ekki eitthvað náttúrulögmál heldur mannana verk sem hægt er að hafa áhrif á með réttlátari lögum um stjórn fiskveiða.

Núverandi löggjöf tekur ekkert tillit til réttar íbúa sjávarbyggðanna til afnota af fiskimiðunum og er fyrst og fremst markaðsdrifin á „eignarréttarlegum „forsendum handhafa hverju sinni.

Þessu þarf að breyta ef ekki á illa að fara fyrir fjölda byggða með til heyrandi hörmungum.

Það hefur sýnt sig að til lengri tíma litið er ekki farsælt að hafa eggin öll í sömu körfunni og því er það mikilvægt að fjölbreytt útgerðarmynstur þrífist í landinu . Markaðsstarf erlendis hefur sýnt fram á mikla eftirspurn eftir ferskum fiskafurðum sem eru umhverfisvottaðir og rekjanlegir og þeirri eftirspurn á minni bátaflotinn auðveldara með að mæta. Allt er breytingum háð og nú hefur þróunin verið úr frystitogurum í ísfisktogara og línuútgerðir svo greinin þarf vissulega að hafa þennan sveigjanleika í sér eftir því sem eftirspurn á markaði erlendis kallar á hverju sinni.

Það má samt aldrei gleymast að það er fólk á bak við fyrirtækin sem á sinn rétt og taka þarf  tillit til þess þegar breytingar verða í starfsumhverfi og á mörkuðum erlendis.

Íslenskur sjávarútvegur á framtíðina fyrir sér ef sjálfbærni er höfð að leiðarljósi og saman fer skynsemi og áræðni ,samfélagsleg ábyrgð ,réttlát auðlindarenta til þjóðarinnar,möguleikar til nýliðunnar og byggðafesta aflaheimilda.

Ég læt fylga með óð til sjávarbyggðanna sem heygja sína lífsbaráttu þessa dagana. Kvæðið er eftir Eðvarð Sturluson fyrrum oddvita Suðureyrarhrepps.

Lilja Rafney Magnúsdóttir alþingismaður  Suðureyri.
Varaformaður atvinnuveganefndar.

Ég hugfanginn lít yfir heimabyggð alla
Mig heillar fjallanna tign.
Hjalandi lækir í fjöruna falla
of fjörðurinn speglast lygn.
Sólin í skærasta skini
skartar falleg og heit.
Vekur gróður og vaxandi hlyni
er vermandi þessari sveit.

Um æðarnar finn ég orkuna streyma
og ákveðinn strengi þess heit.
Að berjast af einlægri hugsjón hér heima
til heilla fæðingarsveit.
Hér eru ótalin verk að vinna
ef vaxa á æskunnar byggð.
Huga og kraft má farvegi finna
til fullnustu átthagatryggð.

En hvort sem ég er með eða móti
er margt sem ég ræð ekki við.
Á sjávarútveg var settur kvóti
og sóknin bönnuð á mið.
Áður fyrr menn nálægðar nutu
og nægur var fiskur við land.
En stjórnvöld,þorpanna bjargræði brutu
svo byggðirnar hrannast í strand.

Hvað er hugsanlegt helst til ráða
að heimta er kannse létt.
Í landinu forðum var byggð fyrir báða
burgeisa og alþýðustétt.
Því uxu þorpin að sjór var sóttur
og sjálfsagt að allir hefðu þann rétt.
Nú er lamandi þrek og þróttur
en þrifleg sægreifa stétt.

Stríðið er hafið og verkin skal vinna
til verndar búsetu hér.
Togarar ættu að fá miklu minna
og meti það hver sem er.
Smábátar sækja björg í búið
og bæta almennan hag.
Ef til vill sýnist það öfugsnúið
en Ísland er svona í dag.

Ranglætið víki og kvótinn hverfi
þann kaleik ég vil ekki sjá.
Og síðari kynslóðir aldrei erfi
eitthvað sem má ekki fá.
Að uppræta meinið er öllum til bóta
og endurvakin skal fyrri dyggð.
Þá munum við fagnandi friðarins njóta
frjálsir í heimabyggð.
E.S.

 

,

Lykilstaðan á vellinum

Í síðustu borgarstjórnarkosningum sópaði Besti flokkurinn til sín fylgi og aðrir flokkar fóru halloka, allir sem einn. Sóley Tómasdóttir, komst ein frambjóðenda VG í borgarstjórn og það var ekki auðvelt hlutskipti. En hún lét ekki deigan síga og hefur svo sannarlega sýnt hvað í henni býr. Sóley tryggði VG þann hlut sem þurfti í nefndum og ráðum borgarinnar og stóð sjálf stífa vakt um ótal réttlætismál og stefnumið, oftar en ekki í góðri samvinnu við meirihlutann en stundum líka, þegar þörf krafði og það átti við, í bullandi ágreiningi. Hún er í lykilhlutverki og leikur í borgarstjórn mikilvægustu stöðuna á vellinum, stendur þá vaktina sem mestu skiptir frá sjónarhorni félagshyggju, jöfnuðar, kvenfrelsis og umhverfisverndar.

Sóley ávann sér virðingu annarra borgarfulltrúa, hefur átt mjög gott samstarf við meirihlutann og veitt honum bæði öruggan stuðning og beitt aðhald. Margt af því sem meirihlutinn gerði best á kjörtímabilinu hefði haft á sér annan svip og leitað í aðra farvegi ef ekki væri fyrir krafta Sóleyjar, áhrif í nefndum og ráðum og sjónarmið VG. Margir eru í hjarta sínu sammála þeim sjónarmiðum og flestum finnst þeir geta gengið að rödd VG vísri í þjóðmálaumræðunni en til þess að hún fái notið sín og hafi tilætluð áhrif þarf að veita stuðning og kjósa þá sem þar ganga undir merkjum. Flóknara er það nú ekki.

Félagshyggja er ekki spurning um smekk fyrir fólki eða stemmningu í aðdraganda kosninga heldur snýst hún um gallharða pólitík og raunverulega baráttu gegn peningaöflum sem aldrei taka sér hvíld. Nú eins og áður er verkefnið að berjast gegn fátækt, létta barnafólki róðurinn með gjaldfrjálsri grunnþjónustu og draga úr húsnæðiseklu, hugsa um aldraða og standa með sjúkum, berjast fyrir jafnrétti, efla skólastarf á alla kanta, leggja rækt við menningu, gæta að náttúrunni og gæðum í skipulagi. Sóley hefur barist af alefli fyrir þessum málum og nýtur virðingar allra sem til þekkja.

Um borgarstjóra að kosningum loknum þarf ekki að velta vöngum, stóra spurningin er hvort tekst að veita honum og miðjusæknu fólki, sem oft vill rása yfir á hægra vænginn, þann stuðning og það aðhald frá vinstri sem það þarf á að halda. Karlar verða í forystu og þurfa viðnám frá forystukonu. Náttúran þarf sárlega sína talsmenn. Og svo þarf að veita kynþáttahatrinu sem kann að spretta upp úr kjörkössunum öflugt viðnám. Til þessara verka þarf öfluga konu á vinstri vængnum, Sóleyju Tómasdóttur og allt það góða fólk sem henni fylgir að málum. Notum atkvæðið vel!