Samstarf til vinstri

Vinstrihreyfingin – grænt framboð getur að mörgu leyti vel við unað eftir sveitarstjórnarkosningar þar sem hreyfingin stóð vörð um árangur sinn frá 2010 og bauð fram víða um land, bæði undir eigin nafni en einnig með formlegri og óformlegri þátttöku í sameiginlegum framboðum. Hins vegar tel ég ríka ástæðu á næstu misserum til að velta fyrir sér inntaki stefnu okkar. Hana tel ég eiga brýnna erindi en nokkru sinni fyrr á nýrri öld þar sem ójöfnuður og loftslagsbreytingar verða líklega stærstu viðfangsefnin og svörin geta ekki verið önnur en réttlæti og sjálfbærni.

Miklu skiptir líka hvernig fólk sem telur sig til félagshyggjufólks velur að vinna í stjórnmálunum og því er ástæða til að óska Reykvíkingum til hamingju með nýjan borgarstjórnarmeirihluta. Þar sameinast frjálslynt og félagshyggjusinnað fólk með breiða skírskotun og sterkt umboð kjósenda. Hver flokkur hefur að sjálfsögðu sína sérstöðu en um margt erum við sammála. Þar má nefna húsnæðismálin og áform nýs meirihluta um að byggja upp leiguhúsnæði. Þá skiptir miklu máli að nýr meirihluti tekur skýra afstöðu með fjölmenningu og gegn útlendingaandúð sem virðist því miður vera að skjóta rótum hér á landi.

Fyrstu skref í átt að gjaldfrelsi

Það er líka ánægjulegt að sjá að nýr meirihluti í Reykjavík mun stíga fyrstu skrefin í átt að gjaldfrjálsum leikskóla með lækkun leikskólagjalda. Það er mál sem við Vinstri græn settum á dagskrá í kosningabaráttunni – og ágætt dæmi um þá sókn sem við viljum hefja í velferðar- og menntamálum á næstu árum. Nýr meirihluti hefur líka áform um aukið íbúalýðræði sem eru spennandi en vonandi verða líka tekin stór skref til að virkja fólk til þátttöku í þeim lýðræðislegu ferlum sem eru nú þegar til staðar.

Þar sem við Vinstri–græn tökum þátt í meirihlutasamstarfi skiptir miklu að við leggjum inn sjónarmið réttlætis og sjálfbærni og það munum við gera í öllu okkar starfi í sveitarstjórnum, óháð því hverjum við vinnum með í meirihluta og raunar óháð meirihluta og minnihluta. Sérstök ástæða er til að fagna þegar félagshyggjuöfl ná saman um slík málefni því það gefur tilefni til bjartsýni varðandi frekari samvinnu vinstrimanna á öðrum vettvangi.

Katrín Jakobsdóttir

Fjölbreytt útgerðarform er framtíðin

Fjölbreytt útgerðarform er framtíðin.

Á undanförnum áratugum hafa miklar breytingar orðið í sjávarútvegi bæði til góðs og einnig til hins verra.

Sú mikla hagræðing sem greinin hefur gengið í gegnum hefur ekki verið sársaukalaus fyrir sjávarbyggðirnar.  Tæknilegar framfarir , nýsköpun í greininn og öflug markaðssetning á afurðum erlendis hefur drifið greinina áfram og gert íslenskar sjávarafurðir eftirsóttar í helstu viðskiptalöndum okkar og enn eru að opnast nýir markaðir. Ekki má gleyma öllu því starfsfólki sem vinnur við sjávarútveg til lands og sjós því án þeirra væri framlegðin ekki eins góð og hún er í dag en því miður eru laun í landvinnslu alltof lág og ekki í takt við afkomuna.

Ríkisstjórninni tókst ekki að leggja fram á liðnu þingi frumvarp til laga um stjórn fiskveiða eins og til stóð en gerði enn eina breytinguna á lögum um veiðigjöld sem lækka enn frekar veiðigjöldin frá því sem áformað var með setningu laga um veiðigjöld árið 2012.

Rökin fyrir lækkun veiðigjalda hafa aðallega verið sú að koma til móts við minni og meðalstórar útgerðir í landinu, engu að síður er lækkunin flöt og ekki hefur verið komið til móts við tillögur minnihlutans um að koma sérstaklega til móts við minni útgerðir heldur var dregið úr stuðningi við þær með lækkuðu frítekjumarki nú í vor.

Þessar ákvarðanir allar byggja á afar veikum efnisforsendum og eru ekki studdar trúverðugum talnalegum gögnum.

Jákvætt er að brjóta álagningu veiðigjalda betur niður á einstakar fisktegundir enda var alltaf að því stefnt frá því að ný lög um veiðigjöld voru sett að kerfið yrði þróað áfram.

Samkvæmt kostnaðarmati fjármálaráðuneytisins nemur lækkun ríkisstjórnarinnar á veiðigjöldum  nú samtals 20 milljörðum árin 2013/2014/2015 að meðtaldri  þeirri lækkun sem samþykkt var til  viðbótar nú í þinglok.

Þó afkoman sé eitthvað slakari nú í sjávarútvegi en þegar metafkoma var í greininni árið 2012 þá réttlætir það ekki þessa gífurlegu lækkun veiðigjalda flatt yfir án neinnar greiningar á afkomu mismunandi útgerðarflokka né endanlegrar greiningar á framlegð eftir fisktegundum.

Þær góðu fréttir berast frá sjávarútvegsráðstefnunni sem haldin var í Brussel á dögunum að afurðarverð á þorski fari hækkandi vegna aukinnar eftirspurnar ekki er því tilefni til að lækka veiðigjöld handahófskennt þó afurðarverð sveiflist eitthvað til innan ársins.

Stjórnarandstaðan náði fram þeim breytingum að um bráðabrigða ráðstöfun er um að ræða fyrir næsta fiskveiðiár.

Mikil vinna er því framundan á Alþingi í glímunni við eina ferðina enn að reyna að ná sátt um nýtt fiskveiðistjórnarkerfi og að uppfæra lögin um veiðigjöld sem ráðast af hugmyndafræðinni um auðlindarentu til þjóðarinnar sem taki mið af afkomu greinarinnar , mismunandi útgerðarflokkum og framlegð eftir fisktegundum.

Það ætti að vera orðið öllum ljóst að breytingar þarf að gera á stjórn fiskveiða ef sjávarbyggðirnar hringinn í kringum landið eiga ekki að hrynja eins og spilaborgir þegar viðskiptalegar ákvarðanir eru teknar af handhöfum aflaheimilda eins og Útgerðarfélagið Vísir er nærtækasta dæmið um.

Það veit enginn eins og kerfið er byggt upp í dag hver verður næsta fórnarlamb óhefts framsals og hagræðingar og það er ekki mönnum bjóðandi á 21 öldinni að íbúar sjávarbyggðanna búi við stöðuga óvissu um atvinnuöryggi sitt og séu síðan reknir eins og rollur í réttum á milli verstöðva atvinnurekenda sinna. Allt samfélagið verður í uppnámi og veikist , þetta er ekki eitthvað náttúrulögmál heldur mannana verk sem hægt er að hafa áhrif á með réttlátari lögum um stjórn fiskveiða.

Núverandi löggjöf tekur ekkert tillit til réttar íbúa sjávarbyggðanna til afnota af fiskimiðunum og er fyrst og fremst markaðsdrifin á „eignarréttarlegum „forsendum handhafa hverju sinni.

Þessu þarf að breyta ef ekki á illa að fara fyrir fjölda byggða með til heyrandi hörmungum.

Það hefur sýnt sig að til lengri tíma litið er ekki farsælt að hafa eggin öll í sömu körfunni og því er það mikilvægt að fjölbreytt útgerðarmynstur þrífist í landinu . Markaðsstarf erlendis hefur sýnt fram á mikla eftirspurn eftir ferskum fiskafurðum sem eru umhverfisvottaðir og rekjanlegir og þeirri eftirspurn á minni bátaflotinn auðveldara með að mæta. Allt er breytingum háð og nú hefur þróunin verið úr frystitogurum í ísfisktogara og línuútgerðir svo greinin þarf vissulega að hafa þennan sveigjanleika í sér eftir því sem eftirspurn á markaði erlendis kallar á hverju sinni.

Það má samt aldrei gleymast að það er fólk á bak við fyrirtækin sem á sinn rétt og taka þarf  tillit til þess þegar breytingar verða í starfsumhverfi og á mörkuðum erlendis.

Íslenskur sjávarútvegur á framtíðina fyrir sér ef sjálfbærni er höfð að leiðarljósi og saman fer skynsemi og áræðni ,samfélagsleg ábyrgð ,réttlát auðlindarenta til þjóðarinnar,möguleikar til nýliðunnar og byggðafesta aflaheimilda.

Ég læt fylga með óð til sjávarbyggðanna sem heygja sína lífsbaráttu þessa dagana. Kvæðið er eftir Eðvarð Sturluson fyrrum oddvita Suðureyrarhrepps.

Lilja Rafney Magnúsdóttir alþingismaður  Suðureyri.
Varaformaður atvinnuveganefndar.

Ég hugfanginn lít yfir heimabyggð alla
Mig heillar fjallanna tign.
Hjalandi lækir í fjöruna falla
of fjörðurinn speglast lygn.
Sólin í skærasta skini
skartar falleg og heit.
Vekur gróður og vaxandi hlyni
er vermandi þessari sveit.

Um æðarnar finn ég orkuna streyma
og ákveðinn strengi þess heit.
Að berjast af einlægri hugsjón hér heima
til heilla fæðingarsveit.
Hér eru ótalin verk að vinna
ef vaxa á æskunnar byggð.
Huga og kraft má farvegi finna
til fullnustu átthagatryggð.

En hvort sem ég er með eða móti
er margt sem ég ræð ekki við.
Á sjávarútveg var settur kvóti
og sóknin bönnuð á mið.
Áður fyrr menn nálægðar nutu
og nægur var fiskur við land.
En stjórnvöld,þorpanna bjargræði brutu
svo byggðirnar hrannast í strand.

Hvað er hugsanlegt helst til ráða
að heimta er kannse létt.
Í landinu forðum var byggð fyrir báða
burgeisa og alþýðustétt.
Því uxu þorpin að sjór var sóttur
og sjálfsagt að allir hefðu þann rétt.
Nú er lamandi þrek og þróttur
en þrifleg sægreifa stétt.

Stríðið er hafið og verkin skal vinna
til verndar búsetu hér.
Togarar ættu að fá miklu minna
og meti það hver sem er.
Smábátar sækja björg í búið
og bæta almennan hag.
Ef til vill sýnist það öfugsnúið
en Ísland er svona í dag.

Ranglætið víki og kvótinn hverfi
þann kaleik ég vil ekki sjá.
Og síðari kynslóðir aldrei erfi
eitthvað sem má ekki fá.
Að uppræta meinið er öllum til bóta
og endurvakin skal fyrri dyggð.
Þá munum við fagnandi friðarins njóta
frjálsir í heimabyggð.
E.S.

 

,

Lykilstaðan á vellinum

Í síðustu borgarstjórnarkosningum sópaði Besti flokkurinn til sín fylgi og aðrir flokkar fóru halloka, allir sem einn. Sóley Tómasdóttir, komst ein frambjóðenda VG í borgarstjórn og það var ekki auðvelt hlutskipti. En hún lét ekki deigan síga og hefur svo sannarlega sýnt hvað í henni býr. Sóley tryggði VG þann hlut sem þurfti í nefndum og ráðum borgarinnar og stóð sjálf stífa vakt um ótal réttlætismál og stefnumið, oftar en ekki í góðri samvinnu við meirihlutann en stundum líka, þegar þörf krafði og það átti við, í bullandi ágreiningi. Hún er í lykilhlutverki og leikur í borgarstjórn mikilvægustu stöðuna á vellinum, stendur þá vaktina sem mestu skiptir frá sjónarhorni félagshyggju, jöfnuðar, kvenfrelsis og umhverfisverndar.

Sóley ávann sér virðingu annarra borgarfulltrúa, hefur átt mjög gott samstarf við meirihlutann og veitt honum bæði öruggan stuðning og beitt aðhald. Margt af því sem meirihlutinn gerði best á kjörtímabilinu hefði haft á sér annan svip og leitað í aðra farvegi ef ekki væri fyrir krafta Sóleyjar, áhrif í nefndum og ráðum og sjónarmið VG. Margir eru í hjarta sínu sammála þeim sjónarmiðum og flestum finnst þeir geta gengið að rödd VG vísri í þjóðmálaumræðunni en til þess að hún fái notið sín og hafi tilætluð áhrif þarf að veita stuðning og kjósa þá sem þar ganga undir merkjum. Flóknara er það nú ekki.

Félagshyggja er ekki spurning um smekk fyrir fólki eða stemmningu í aðdraganda kosninga heldur snýst hún um gallharða pólitík og raunverulega baráttu gegn peningaöflum sem aldrei taka sér hvíld. Nú eins og áður er verkefnið að berjast gegn fátækt, létta barnafólki róðurinn með gjaldfrjálsri grunnþjónustu og draga úr húsnæðiseklu, hugsa um aldraða og standa með sjúkum, berjast fyrir jafnrétti, efla skólastarf á alla kanta, leggja rækt við menningu, gæta að náttúrunni og gæðum í skipulagi. Sóley hefur barist af alefli fyrir þessum málum og nýtur virðingar allra sem til þekkja.

Um borgarstjóra að kosningum loknum þarf ekki að velta vöngum, stóra spurningin er hvort tekst að veita honum og miðjusæknu fólki, sem oft vill rása yfir á hægra vænginn, þann stuðning og það aðhald frá vinstri sem það þarf á að halda. Karlar verða í forystu og þurfa viðnám frá forystukonu. Náttúran þarf sárlega sína talsmenn. Og svo þarf að veita kynþáttahatrinu sem kann að spretta upp úr kjörkössunum öflugt viðnám. Til þessara verka þarf öfluga konu á vinstri vængnum, Sóleyju Tómasdóttur og allt það góða fólk sem henni fylgir að málum. Notum atkvæðið vel!

,

Burt með fordóma – Réttlátt samfélag

Sveitarstjórnarkosningarnar á laugardaginn snúast um pólitískar áherslur, stefnumál og framtíðarsýn.
Þessi grundvallaratriði í lýðræðissamfélagi gleymast oft eða víkja fyrir hversdagslegri þáttum eins og persónulegri lífsreynslu einstakra frambjóðanda, jafnvel þannig að það varði kjósendur meiru hvort frambjóðendur hafi verið naktir í óbyggðum, en hvernig þeir hyggist bregðast við þeim aðkallandi verkefnum sem brenna á íbúum í hverju sveitarfélagi. Þetta er ekki alveg ný þróun, en það er ekki örgrannt um að hún hafi heldur ágerst.

Um liðna helgi var kosið til Evrópuþingsins í aðildarríkjum Evrópusambandsins. Sérstaka athygli hefur vakið að hægri sinnaðir öfgaflokkar, sem ala á tortryggni og fordómum af ýmsum toga, juku verulega við sig fylgi. Að minnsta kosti í sumum ríkjum. Þessi úrslit vekja eðlilega áhyggjur en líka spurningar um þá vegferð sem stjórnmálin innan Evrópusambandsins og einstakra ríkja er á um þessar mundir. Raunar er það svo að róttæk vinstriöfl bættu stöðu sína í nokkrum ríkjum í þessum sömu kosningum, s.s. í Grikklandi, Spáni og Portúgal, þar sem atvinnuleysi og félagslegur ójöfnuður hefur herjað hvað mest. Þar ómar krafan um meira réttlæti, aukinn jöfnuð og samfélagslega ábyrgð. Kosningaúrslitin í Evrópu eiga að vera skýrt ákall um að hverfa af braut óheftrar markaðshyggju og misskiptingar og inn á leið réttlátrar og sjálfbærrar samfélagsþróunar.

Ekki er laust við að hér á landi hafi að undanförnu borið á pólitískum málflutningi sem er reistur á fordómum, vísvitandi rangfærslum og allt að því hatri. Slík neikvæð kosningabarátta kemur úr ranni þeirra sem hafa ekkert jákvætt fram að færa, enga uppbyggilega framtíðarsýn, heldur vilja ala á ótta og vanvirðingu. Það er sannarlega uggvænlegt og í raun skammarlegt þegar frambjóðendur fjalla um skipulagsmál í Reykjavík með því að gera öðrum upp áform í sovéskum anda; þeir sem það gera vita ekkert hvað þeir eru að tala um, vita ekkert hvað fólst í sovéskri samfélagsgerð, ættu etv. að kynna sér söguna áður en þeir grípa til svo ómerkilegs málflutnings.

En varhugaverðastur er samt hinn ljóti leikur að spila á lægstu hvatir manneskjunnar, hatrið, öfundina og fordómana. Það er illt til þess að vita að íslensk stjórnmál og íslenskt samfélag verði þeirri óheillaþróun að bráð, sem við sáum koma fram í kosningaúrslitum í Danmörku, Frakklandi, Bretlandi og víðar um síðustu helgi. Sjálfsvirðing stjórnmálanna og stjórnmálamanna bíður hnekki þegar svo er komið. Og það sem meira er: það er ógn við frið og öryggi í sérhverju samfélagi að kynda undir missætti, tortryggni og rætni.

Kosningar í lýðræðissamfélagi snúast um grundvallargildi, um framtíðarsýn. Ekki um fyrsta koss frambjóðenda eða svokallaða „hina hlið“ þeirra, heldur um það hvernig samfélag við viljum byggja. Þeir sem vilja byggja réttlátt samfélag, auka jöfnuð og tryggja komandi kynslóðum eftirsóknarverða framtíð ljáðu róttækum vinstriöflum atkvæði sitt í öðrum Evrópulöndum um síðustu helgi. Hér á landi er tryggingin fyrir réttlátu samfélagi og gegn fordómum fólgin í atkvæði veittu Vinstri grænum. Oft var þörf en nú er nauðsyn. Í húfi er heill þjóðfélagsins og friðsamleg sambúð í samfélagi fjölmenningar og mannlegrar reisnar. Látum kosningarnar á laugardag snúast um réttlátt og fordómalaust samfélag.

Fyrir öll börn

Í apríl síðastliðnum kom út skýrsla Barnaheilla um fátækt barna í Evrópu. Þar kom meðal annars fram að 16% allra barna á Íslandi búa við fátæktarmörk. Þessi börn fara á mis við margt það sem samfélagið hefur upp á að bjóða. Þessi börn forðast að mæta í afmæli því þau hafa ekki efni á afmælisgjöfum, þau halda ekki eigin afmæli, stunda ekkert eða takmarkað frístundastarf. Stórir hlutar samfélagsins eru þeim lokaðir.
Samfélag sem vill stæra sig af því að allir hafi jöfn tækifæri þarf að huga að því hvernig börn sem alast upp við lítil efni geta tekið þátt á öllum sviðum samfélagsins. Það er meðal annars þess vegna sem Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur áherslu á gjaldfrjálsa grunnþjónustu við börn. Þar teljum við með gjaldfrjálsan leikskóla, gjaldfrjálsar skólamáltíðir og gjaldfrjáls frístundaheimili; því að við teljum að þetta sé besta leiðin til að tryggja öllum börnum jöfn tækifæri.

Nú kynni einhver að benda á að ódýrari leið sé að gefa hinum tekjulágu afslátt; tekjutengja gjöldin fyrir grunnþjónustuna og koma þannig til móts við efnaminni fjölskyldur. Á því er hins vegar mikill munur að byggja samfélag þar sem efnaminna fólk getur sótt sér sérstaka fátækrastyrki eða bjóða einfaldlega upp á sömu grunnþjónustu fyrir alla óháð tekjum. Síðarnefnda hugmyndafræðin hefur verið undirstaða félagshyggju. Þannig voru grunnskólar byggðir upp á Norðurlöndum; sem almannagæði sem ættu að standa öllum til boða óháð stétt og stöðu. Tilgangurinn? Hver annar en að mennta fólk til hagsbóta fyrir samfélagið en líka til að skapa hverjum og einum tækifæri til að bæta líf sitt, þroskast og komast til manns.

Langt er um liðið síðan grunnskólamenntun varð almannagæði og margt hefur breyst. Til að mynda er leikskólinn nú viðurkenndur sem fyrsta skólastigið á Íslandi og langflest börn njóta þar frábærs starfs. Rannsóknir benda til þess að leikskóladvöl styðji mjög við börn í námi á síðari stigum og ekki síst þess vegna skiptir máli að við gerum leikskólann gjaldfrjálsan, tryggjum þátttöku allra og viðurkennum í raun leikskólastigið sem fyrsta skólastigið. Þar með er ekki sagt að mikilvægt sé að bæta kjör leikskólakennara; það er svo sannarlega brýnt verkefni. Gjaldfrjáls leikskóli útilokar það ekki, ekki frekar en nokkrum dettur í hug að hefja gjaldheimtu fyrir grunnskólamenntun til að bæta kjör grunnskólakennara,

Stór skref hafa verið stigin í almennu frístundastarfi barna; æ fleiri börn taka þátt í skipulögðu frístundastarfi sem verður stöðugt faglegra og metnaðarfyllra með aukinni háskólamenntun á þessu sviði og auknum rannsóknum. Það er mikilvægt að öll börn eigi þar jöfn tækifæri í raun. Síðast en ekki síst vil ég nefna skólamáltíðirnar sem til að mynda finnsk stjórnvöld tóku á sínum tíma ákvörðun um að hafa gjaldfrjálsar og tengja það við örvandi skólaumhverfi sem hefur skilað finnskum skólum miklum árangri.

Skóli er samfélag. Þar er nám barna miðlægt og það skiptir miklu að við búum vel að okkar kennurum með bættum kjörum og góðri menntun. Þar hafa ýmis skref verið stigin á undanförnum árum en betur má ef duga skal. Það er brýnt verkefni að bæta kjör kennara en getur ekki komið í veg fyrir að við stefnum að gjaldfrjálsri grunnþjónustu til að veita öllum börnum jöfn tækifæri og vinna með markvissum hætti gegn þeim vágesti sem fátækt barna er. Íslenskt samfélag á mikinn auð. Við eigum að nýta þann auð til að búa börnunum okkar sem besta og áhyggjuminnsta bernsku. Það skiptir margar fjölskyldur miklu máli að spara sér þau hundruð þúsunda sem á ári hverju renna í gjöld fyrir grunnþjónustu við börn. Grunnþjónustu sem á að vera fyrir öll börn.

Katrín Jakobsdóttir

Greinin birtist fyrst í DV

,

Björt framtíð

Það skiptir máli hvernig við tölum um hlutina, hvernig við sjáum framtíðina fyrir okkur og hvaða orð við notum til að lýsa þeirri framtíð. Í dag eru við lýði orð og hugmyndir sem setja framtíð okkar í mjög svo fyrirfram mótaðan búning. Einstaklingshyggjan er efst á blaði og sú hugmynd að einstaklingurinn sé sjálfstæður gerandi, algerlega við stjórn eigin hugmynda og gerða og þær ráðist nánast aðeins af mati á eigin hagsmunum, hagsmunum sem yfirleitt eru peningalegs eðlis. Frelsi hverfist um þessa hugmynd og þetta frelsi hefur skilgreindan leikvöll, markaðinn sem er orðin alltumlykjandi og er að verða grundvöllur allra samskipta okkar. Hvert sem við komum, hvað sem við gerum ráða auglýsingar og almannatenglar upplýsingagjöf, kennarar og læknar eru orðnir þjónustuveitendur og við veljum eins og neytendur í búð.

Markaðurinn er hinsvegar ekki vettvangur frelsis. Það er skilyrt frelsi sem snýst um auðsköpun, framlegð, hagvöxt og störf. Þetta eru ráðandi stef í samfélaginu og ef ekki er hægt að þýða það sem þú segir yfir á eitthvert þeirra er fljótt hætt að hlusta. Hagvöxtur er álitin náttúrulögmál en hvernig sá vöxtur kemur ólíkum hópum til góða er ekki rætt. Hagvexti er nefninlega mjög misskipt. Hvernig krafan um hagvöxt og framlegð er að fara með umhverfi okkar og hvort hagvöxturinn og gróðinn eru að skila einhverri raunverulegri lífsfyllingu eða hamingju falla einnig í skuggann. Hvernig væri að snúa þessu við. Ræða lífsfyllingu, hamingju, heill umhverfis og náttúru og skiptingu þess auðs sem við búum yfir og ræða svo tilhvers hagvöxtur og framlegð ættu að vera?

Atvinna og störf eru annar flötur markaðar og hinnar sjálfgefnu kröfu um hagvöxt og framlegð. En hvað er vinna? Er það kvöð sem við neyðumst til að leysa að jafnaði átta tíma á dag til að geta keypt okkur hamingju? Hvað með alla þá vinnu sem ekki er borguð, sem viðheldur samfélagi okkar, s.s. þegar afi og amma passa eða þegar við tökum til heima. Hvernig væri að snúa hugmyndum okkar um vinnu við? Hætta að horfa á hana sem fjáröflunarleið til að kaupa dót og horfa á vinnu sem uppsprettu lífsfyllingar og hamingju, merkingar og tilgangs. Þá gæti fleira farið að teljast til starfa í okkar samfélagi og það mun hafa raunverulegar afleiðingar fyrir t.d. jafnrétti kynjanna þar sem t.d. umönnum og þrif teljast ekki vinna og eru oft kvennastörf.

Markaðurinn snýst líka um fjárfestingu og kostnað. Fjárfesting er góð, kostnaður slæmur. Þegar einkaaðili byggir skólahús er það fjárfesting til eflingar hagvaxtar en að reka það með skattfé er kostnaður, sem leggur til hallareksturs hins opinbera (þarna er líka áhugaverð kynjavídd en skólastörf oftast kvennastörf). Hvernig væri að snúa þessu við og horfa á rekstur skóla og velferðarþjónustu sem hagvöxt framtíðar, hætta að líta á steypu sem fjárfestingu og horfa frekar til þess sem hún á að hýsa.

Markaðinn, þarf að hugsa útfrá tengslum allra þeirra ólíku einstaklinga sem mynda hann sem heild. Þar hafa ýmsir mikilla hagsmuna að gæta af því að telja okkur trú um að um að markaðurinn sé náttúrulögmál og núverandi skipting auðs mótuð framtakssemi einstaklinga á markaði. Það er gert með orðfæri sem skilgreinir sambönd okkar og hlutverk hverju sinni. Sambönd sem gera okkur meðvirk í viðhaldi kerfisins ef við hugsum ekki vandlega um samhengi orðanna og merkingar þeirra. Að tala um lífsfyllingu, hamingju, gleði og skemmtun án þess að horfa til þess sem mótar skilning okkar á þeim hugmyndum í dag er ekki ávísun á þá björtu framtíð sem margir vilja kenna sig við. Það að andæfa og taka meðvitaða afstöðu gegn þeim hugmyndum og orðum sem skilgreina líf okkar í dag með allri þeirri misskiptingu og sóun sem þeim fylgja er það hinsvegar. Þar duga ekki stubbaknús eða hamingjusöngvar, heldur aðeins raunveruleg þétt og öflug varðstaða um þær hugmyndir sem geta viðhaldið bjartri framtíð allra og fara gegn raunverulegum hagsmunum og völdum í samfélaginu í dag.

Edward Huijbens skipar 2. sæti á lista Vinstri grænna á Akureyri

Fyrir almannahag

Þegar þingi lauk skriðu ýmsir ráðherrar ríkisstjórnarinnar út í birtuna með stórar yfirlýsingar um fyrirætlanir sínar. Heilbrigðisráðherra mætti í fréttir korteri eftir að stjórnarmeirihlutinn samþykkti að dreifa 80 milljörðum af opinberu fé í skuldaleiðréttingar og tilkynnti að selja yrði ríkiseignir til að byggja nýjan Landspítala. Hann minntist ekki einu orði á að á sínum tíma hefði Síminn verið seldur úr almannaeign, meðal annars til að byggja nýjan spítala. Almenningur í landinu man hins vegar vel eftir því og spyr: Hversu oft á að selja nýjar og nýjar almannaeignir til að byggja sama spítalann?

Næstur á svið var fjármálaráðherra sem viðraði áhuga sinn á því að selja hlut í Landsvirkjun; fyrirtæki sem í senn er gríðarmikilvægt fyrir þjóðarhag og mun líklega skila þjóðarbúinu talsverðum arði á næstu árum en heldur þar að auki utan um nýtingu sameiginlegra orkuauðlinda þjóðarinnar sem er mjög mikilvægt að lúti lýðræðislegri stjórn enda um hápólitískar ákvarðanir að ræða. Sem betur fer er að minnsta kosti einn ráðherra ósammála fjármálaráðherranum enda virðist hugmyndin fyrst og fremst sprottin úr pólitísku málsháttasafni Sjálfstæðisflokksins.

Þó að ráðherrarnir tali eins og þeim hafi dottið eitthvað firnasnjallt og óvænt í hug er einkavæðing á almannaeigum ekki ný af nálinni og almenningur fékk að kynnast afleiðingunum af síðasta einkavæðingarflippi í hruninu. Einkavæðingin hefur þó ekki verið bundin við ríkið því ýmis sveitarfélög hafa gengið mjög langt í að einkavæða almannaeigur, oftast undir stjórn Sjálfstæðisflokksins, og mörgum er enn í fersku minni REI-ævintýrið sem snerist um einkavæðingu á hluta Orkuveitu Reykjavíkur og fulltrúar allra annarra flokka en Vinstri-grænna virtust reiðubúnir að samþykkja.

Ég treysti á það að íslenskur almenningur mótmæli kröftuglega frekari einkavæðingu almannaeigna á viðkvæmum tímum þar sem máli skiptir að verja sameignina og komast saman í gegnum eftirhreytur efnahagshrunsins. Einkavæðing dregur úr áhrifum almennings á grunnþjónustu, getur veikt stöðu ríkisins og eykur ójöfnuð. Því skiptir máli að hafa öfluga fulltrúa á þingi og í sveitarstjórnum sem standa vörð um það sem við eigum sameiginlega. Því skiptir miklu að fulltrúar Vinstri-grænna fái sem víðast brautargengi í kosningunum á laugardaginn kemur.

,

Já, þetta er hægt!

Margir hafa velt fyrir sér hvort tillögur okkar Vinstri grænna séu raunhæfar og hvort það sé til peningur fyrir þessu öllu. Við höfum ætíð svarað því játandi og bent á mikilvægi þess að stórauka framlög til menntamála í borginni um leið. Við viljum bæði gera grunnþjónustu við börn gjaldfrjálsa og við viljum líka bæta kjör umönnunarstétta og forgangsraða fjármunum til skólamála í meira mæli en hefur verið gert.

Þetta er hægt og við viljum, og ætlum, að gera það. Við viljum leita allra leiða til að gera samfélagið betra í dag en það var í gær og betra til framtíðar og fyrir komandi kynslóðir. Með róttækum aðgerðum í þágu barna getur borgin gert sitt til að útrýma fátækt, auka velferð og jöfnuð og koma í veg fyrir misskiptingu. Það er samfélag sem við getum öll samþykkt og því ætti að vera auðvelt að samþykkja stefnu okkar Vinstri grænna í borginni.

Fimm ára plan
Smelltu á mynd til að stækka

Líf Magneudóttir skipar 2.sæti á lista Vinstri grænna í Reykjavík

,

Skilyrðum ekki fjárhagsaðstoð

“Okkur finnst ekki eðlilegt að námsmaður geti rölt inn á hverfismiðstöð og fengið fjárhagsaðstoð yfir sumarið í stað þess að fá sér vinnu.” sagði Dagur B. Eggertsson í Fréttablaðinu í dag til að rökstyðja þá stefnu Samfylkingarinnar að rétt sé að skilyrða fjárhagsaðstoð sveitarfélagsins.

Svo það sé á hreinu, þá finnst okkur Vinstri grænum það sjálfsagt og eðlilegt. Námsmenn sem af einhverjum ástæðum fá ekki vinnu yfir sumartímann eiga þann eina möguleika að sækja um fjárhagsaðstoð hjá borginni. Og það er sjálfsagt og eðlilegt að veita hana þegar svo ber undir.

Fjárhagsaðstoð er síðasta úrræði borgarbúa, þegar allar aðrar bjargir eru bannaðar. Það er lögbundin skylda sveitarfélaga að veita hana, enda ríkir almenn sátt í samfélaginu um að axla ábyrgð hvert á öðru ef nauðsyn krefur.

Skilyrðing á fjárhagsaðstoð er forsendubrestur á þessum samfélagssáttmála. Þá værum við bara að axla ábyrgð á sumum – á þeim sem eru nógu hraustir eða vel haldnir til að gera það sem þeim er sagt. Velferðarsamfélag skilyrðir ekki fjárhagsaðstoð. Þess vegna sætir furðu að lesa svona ummæli frá oddvita Samfylkingarinnar – Jafnaðarmannaflokks Íslands.

Reykjavíkurborg á að sjálfsögðu að stuðla að aukinni virkni borgarbúa, hvetja til þátttöku á vinnumarkaði, bjóða upp á fjölbreytt virkniverkefni og gera allt sem hægt er til að stuðla ða sem mestri þátttöku í þeim. Það er sjálfsagt og eðlilegt, jafn sjálfsagt og eðlilelgt að það er að námsmaður sem ekki fær vinnu geti fengið fjárhagsaðstoð frá sveitarfélaginu sínu.

Sóley Tómasdóttir skipar 1.sæti á lista Vinstri grænna í Reykjavík