,

Aukin samvinna ríkis og sveitarfélaga í öldrunarþjónustu – allra hagur!

Aukin samvinna ríkis og sveitarfélaga í öldrunarþjónustu – allra hagur!

Reykjavíkurborg samþykkti á dögunum nýja stefnu í málefnum eldri borgara til ársins 2022. Þar er kveðið á um nauðsyn þess að efla samstarf við ríkið í þessum mikilvæga málaflokki meðal annars með því að fjölga hjúkrunarrýmum. Þessi áform borgarinnar ríma vel við stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar þar sem boðuð er stórsókn í uppbyggingu hjúkrunarrýma. Skortur hefur verið á hjúkrunarrýmum í alltof langan tíma og nú er svo komið að biðtími eftir hjúkrunarrýmum er óásættanlega langur. Bara á höfuðborgarsvæðinu vantar um 130 rými til þess að uppfylla þörf fyrir þjónustu. Stjórnvöld þurfa að bregðast hratt og vel við þessu ákalli. Það skiptir ekki aðeins máli fyrir lífsgæði aldraðra, heldur hefur fjölgun hjúkrunarrýma áhrif á heilbrigðiskerfið allt. Skort á legurýmum á Landspítala má að stórum hluta skýra með því að alltof margir eldri borgarar fá ekki viðeigandi þjónustu, þ.e. pláss á hjúkrunarheimili. Fjölgun hjúkrunarrýma hefur auk þess þau áhrif að heilbrigðisþjónusta verður markvissari og Landspítala, heilsugæslu og öðrum heilbrigðisstofnunum er gert kleift að sinna öllum þeim brýnu verkefnum sem fyrir liggja enn betur en nú er raunin.

 

Fjölgun hjúkrunarrýma

Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er tekið á þessum vanda með afgerandi hætti. Hjúkrunarrýmum verður fjölgað á landinu öllu um 300 frá fjármálaætlun síðastliðins árs auk þess sem dagdvalarrýmum verður fjölgað um allt land. Uppbygging er þegar hafin á nýju hjúkrunarheimili við Sléttuveg í Reykjavík með um 100 rýmum en þar verður auk þess byggð dagdeild með um 30 dagdvalarrýmum. Þegar eldri borgarar þurfa á meiri stuðningi að halda, en hægt er að veita í heimahúsum, getur dagdvöl nýst til að rjúfa félagslega einangrun og styðja við áframhaldandi sjálfstæða búsetu. Mikilvægt er að tryggja aðgengi eldra fólks að dagdvalarrýmum og þá þarf að þróa frekari sérhæfingu í dagdvölum, sem geta komið til móts við mismunandi þarfir aldraðra.

 

Fjölbreyttur hópur

Þegar þjónusta við aldraða er annars vegar þarf að hafa í huga að aldraðir eru fjölbreyttur hópur. Engin ein lausn hentar öllum og því þarf að tryggja að í boði séu úrræði sem henta hverjum og einum einstaklingi. Hluti af því er að veita fólki sem enn getur búið heima viðeigandi stuðning. Öflug og fjölbreytt stuðningsþjónusta heim er þar vegamikill þáttur. Þá skiptir einnig máli að allir þeir sem koma að þjónustu við aldraða, ríki og sveitarfélög, vinni vel saman. Reykjavíkurborg hefur undanfarin ár veitt samþætta heimahjúkrun og heimaþjónustu til íbúa Reykjavíkur gegn samningi við ríkið. Ljóst er eftir innleiðingu verkefnisins að samþættingin veitir notendum heildstæðari þjónustu en áður. Nú hefur samningurinn verið endurnýjaður og sérstakt fjármagn sett í að sinna endurhæfingu í heimahúsi.

Hugmyndafræði endurhæfingar í heimahúsum stuðlar að sjálfstæði, auknu öryggi og sjálfsbjargargetu, betri lífsgæðum og meiri virkni eldra fólks. Með þeirri nálgun fá eldri borgarar, sem vegna færniskerðingar eða í kjölfar slysa og veikinda upplifa erfiðleika við athafnir daglegs lífs, aðstoð á eigin heimili. Aðstoðin felst í því að virkja notendur og styrkja þá til að vera virkir þátttakendur í eigin lífi eins lengi og mögulegt er. Endurhæfingin er veitt af fagaðilum og fer þjónustan öll fram inni á heimili viðkomandi og í hans daglega umhverfi.

 

Mikilvægt samstarf

Samstarf ríkis og sveitarfélaga er mikilvægur hlekkur í því að tryggja öldruðum samfellda gæðaþjónustu. Núverandi fyrirkomulag samþættrar heimaþjónustu og heimahjúkrunar hjá Reykjavíkurborg er til fyrirmyndar og því vert að efla það fyrirkomulag enn frekar. Í því skyni að stuðla að enn markvissara samstarfi ríkisins og Reykjavíkurborgar í þessum málaflokki boðaði heilbrigðisráðherra, í samvinnu við Landspítala og formann velferðarráðs Reykjavíkurborgar, til vinnustofu í lok apríl. Þar ræddu saman aðilar, sem koma að öldrunarþjónustu, um áskoranir í þjónustu við aldraða. Lögð verður áhersla á að vinna úr þeim tillögum, sem vinnustofan skilaði, með það að markmiði að gera þjónustu við aldraða enn heildstæðari og markvissari.

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra og Elín Oddný Sigurðardóttir formaður velferðarráðs Reykjavíkurborgar

 

,

Breyting á lista í Borgarbyggð

Félagsfundur í VG í Borgarbyggð hefur samþykkt var að Guðmundur Freyr Kristbergsson, ferðaþjónustubóndi á Háafelli í Hvítársíðu, verði í 3. sæti á framboðslista hreyfingarinnar í komandi sveitarstjórnarkosningum. Þessi breyting kemur til í kjölfar þess að Eiríkur Þór Theódórsson, sem hafði áður skipað 3. sætið, óskaði eftir því að draga framboð sitt til baka af persónulegum ástæðum. Listinn er að öðru leyti óbreyttur, og lítur nú svona út:

 

  • Halldóra Lóa Þorvaldsdóttir, bóndi og náms- og starfsráðgjafi
  • Sigríður Júlía Brynleifsdóttir, sviðsstjóri auðlindasviðs Skógræktarinnar
  • Guðmundur Freyr Kristbergsson, ferðaþjónustubóndi
  • Friðrik Aspelund, skógfræðingur og leiðsögumaður
  • Brynja Þorsteinsdóttir, leiðbeinandi á leikskóla
  • Þóra Geirlaug Bjartmarsdóttir, líffræðingur og kennari
  • Stefán Ingi Ólafsson, rafvirki og veiðimaður
  • Ása Erlingsdóttir, grunnskólakennari
  • Rúnar Gíslason, lögreglumaður
  • Unnur Jónsdóttir, íþróttafræðingur
  • Flemming Jessen, frv. skólastjóri
  • Eyrún Baldursdóttir, hjúkrunarfræðinemi
  • Sigurður Helgason, eldri borgari og frv. bóndi
  • Hildur Traustadóttir, framkvæmdastjóri
  • Kristberg Jónsson, frv. verslunarmaður
  • Bjarki Þór Grönfeldt Gunnarsson, sálfræðinemi
  • Vigdís Kristjánsdóttir, eftirlaunaþegi
  • Guðbrandur Brynjúlfsson, bóndi

 

Af hverju talar enginn um félagsmiðstöðvarnar?

Það er fáránlegt að félagsmiðstöðvar og starfsfólk þeirra þurfi stöðugt að réttlæta og útskýra tilvist sína. Að í hvert skipti sem talað er um stórbrotinn árangur í forvarnarstarfi sé yfirleitt einungis talað um skóla og íþróttastarf, en horft framhjá hlut félagsmiðstöðvanna. Eins og þær séu ekki til eða skipti ekki máli.

Ein fjögurra grunnstoða forvarna

Reykjavíkurborg hefur náð undraverðum árangri í forvörnum þannig að borgir um allan heim leitast við að feta sömu leið og við. Tölurnar tala sínu máli. Einungis um 5% unglinga hafa orðið drukknir í dag, miðað við 50% í kringum aldamótin 2000. Þessi undraverði árangur er ekki síst starfi félagsmiðstöðvanna að þakka og brautryðjenda á vettvangi frítímans. Samt heyrist allt of sjaldan talað um mikilvægi félagsmiðstöðvanna.

Að taka virkan þátt í skipulögðu félagsmiðstöðvastarfi minnkar líkurnar á því að unglingar neyti áfengis eða vímuefna. Það er meðal annars vegna þess að umhverfi félagsmiðstöðva í Reykjavík, skipulagið og verkferlarnir, er byggt upp á menntunar- og forvarnargildum. Í félagsmiðstöðvum starfar yfirleitt háskólamenntaður stjórnandi auk leiðbeinenda sem eru framúrskarandi fyrirmyndir á mörgum sviðum.

Ein lykilfærni starfsfólksins er að mynda og viðhalda traust milli sín og unglinganna sem koma í félagsmiðstöðvarnar. Það er lykilforsenda þess að starfið gangi upp, því það er ekki mætingaskylda, né nokkrar aðrar kvaðir á þátttöku í starfinu. Félagsmiðstöðvum í Reykjavík virðist ganga ansi vel að byggja upp traust, því stór hluti unglinga mætir í félagsmiðstöðvarnar. Hinir eru flestir í það miklu íþróttastarfi að þeir komast ekki.

Unglingarnir segja sjálfir, þegar rýnt er í starfsemina með könnunum, samtölum eða rýnihópum, að það besta við félagsmiðstöðina þeirra sé starfsfólkið. Það ætti að segja ýmislegt.

Starfsfólk félagsmiðstöðva eru inni í málefnum unglinga

Stundum kemur upp ágreiningur meðal unglinga sem getur brotist út á stórum viðburðum þar sem krakkar úr öllum hverfum koma saman. Slíkt gerist sjaldan, en það kemur þó fyrir. Vegna góðs samstarfs og reynds starfsfólks tekur það örskamma stund að kortleggja nákvæmlega hvaða unglingar koma hvaðan, hvað þeir heita, hverjir eru vinir hverra og hver baksaga ágreiningsins er. Þá er yfirleitt hægt að leysa vandann hratt með unglingunum sjálfum, foreldrum þeirra og öðrum viðeigandi aðilum.

Þetta er hægt af því að unglingar treysta almennt starfsfólki félagsmiðstöðvanna, félagsmiðstöðvar eru í góðu samstarfi milli borgarhluta og stöðugt er leitast við að greina áhættuþætti í umhverfi unglinganna. Ég er ekki viss um að nokkur önnur starfsstétt geti með jafn skjótum hætti áttað sig á félagstengslum og unnið jafn fljótt úr málum.

Forvarnir skila sér margfalt til baka

Félagsmiðstöðvastarf gengur ekki einungis út á að halda böll, spila borðtennis eða leika sér. Félagsmiðstöðvastarf er geðheilbrigðisstarf, sáluhjálp, fyrsta hjálp, forvarnarstarf og menntunarstarf. Á sama tíma og það er afþreying og skemmtun. Sérsniðið af unglingunum sjálfum á eins lýðræðislegan hátt og mögulegt er hverju sinni.

Við eigum að lyfta félagsmiðstöðvastarfi á þann stall sem því ber, tölum um gildi félagsmiðstöðvanna og gefum starfsfólki þeirra þá virðingu sem það á skilið. Fjölga heilsársstöðugildum og bæta aðstöðuna enda hafa félagsmiðstöðvar í fæstum tilfellum viðunandi húsnæði.

Nái ég kjöri til borgarstjórnar í kosningunum í maí mun ég beita mér fyrir því af öllum krafti að styrkja rekstargrundvöll félagsmiðstöðvanna, því ég veit að það mun skila sér margfalt til baka út í samfélagið.

Þorsteinn V. Einarsson. 
Höfundur skipar 3. sæti á lista Vinstri grænna í Reykjavík og greinin birtist á visir.is. 

Vinstri græn borg fyrir fólk á öllum aldri

Vinstri græn borg fyrir fólk á öllum aldri

Við Vinstri græn viljum að Reykjavík sé aldursvæn borg þar sem fólk á öllum aldursskeiðum getur lifað góðu og gefandi lífi. Það er okkar sýn að eldri borgarar eigi að ráða sér sjálfir og öll aðstoð skuli taka mið af óskum og þörfum hvers og eins.

 

Hlustum á eldra fólk

Það er mikilvægt að við virðum reynslu, skoðanir og sjálfákvörðunarrétt eldra fólks. Við verðum að stuðla að því að allt eldra fólk geti verið virkir þátttakendur í samfélaginu. Það gerum við með því að huga að ólíkum aðgengisþörfum og gera eldri borgurum kleift að rækta fjölskyldu- og vinatengsl, með þátttöku í fjölbreyttu félags- og menningarlífi.

 

Vinstri græn vilja efla samvinnu við aðstandendur, hagsmunasamtök og notendur þjónustu. Öldungaráð borgarinnar, sem tók til starfa á kjörtímabilinu er mikilvægt skref í þá átt.

 

Við í VG leggjum áherslu á raunhæf skref til að mæta fjölbreyttum þörfum eldra fólks:

Menningar og lýðheilsukort aldraðra: Á þessu kjörtímabili höfum við í VG beitt okkur fyrir því að borgin bjóði upp á menningar- og lýðheilsukort fyrir aldraða, til að efla hreyfingu og félagsstarf. Nú veitir kortið ókeypis í sund, söfn borgarinnar og bókasöfn, auk verulegs afsláttar í strætó. Við viljum stórauka þá þjónustu sem kortið veitir aðgang að.

Fleiri hjúkrunar og dagvalarrými: Í samvinnu við ríkið viljum við tryggja nægt framboð af hjúkrunar- og dagdvalarrýmum fyrir eldra fólk í borginni.

 

Eflum heimaþjónustu og heimahjúkrun: Mikilvægt er að tryggja fjáragn frá ríkinu til að efla almenna heimahjúkrun og koma á fót sérhæfðri þjónustu, svo sem við heilabilaðra og liknarmeðferð i heimahúsi.


Endurhæfing í heimahúsi
: Ljúka verður innleiðingu endurhæfingar i heimahúsi í öllum hverfum. Bæta þarf sjúkra- og iðjuþjálfum ásamt næringarráðgjöfum við þann hóp fagfólks sem annast þjónustu við aldraða.

Nýtum velferðartækni: Ný tækifæri liggja á sviði velferðartækni og rafrænum heimaþjónustukerfum.

Rjúfum félagslega einangrun: Á þessu kjörtímabili höfum við stutt aðgerðir sem stuðla að samveru kynslóðanna. Efla þarf verkefni á borð við að háskólanemum sé boðið upp á íbúðir í þjónustuíbúðakjörnum eldri borgara.

Allskonar eldra fólk: Þarfir eldri borgara eru allskonar, við þurfm að tryggja jafnan aðgang fátækra eldri borgara, innflytjenda og hinsegin fólks að þjónustu, stuðningi og ráðgjöf á vegum borgarinnar.

 

Það er forgangsmál okkar að bæta þjónustu við alla óháð efnahag. Það gerum við best með öflugri og fjölbreyttrni þjónustu sem mætir þörfum fólks og rekin er fyrir fé úr sameiginlegum sjóðum.

 

Elín Oddný Sigurðardóttir

 

Formaður Velferðarráðs Reykjavíkurborgar og skipar 2. sæti á lista Vinstri grænna fyrir komandi borgarstjornarkosningar.

,

Vinstri græn vilja að Reykjavíkurborg taki höndum saman með verkalýðshreyfingunni um að endurreisa verkamannabústaðakerfið

Stóru áherslumálin Vinstri grænna í borgarstjórnarkosningunum í vor eru loftslags- og umhverfismál, kjaramál og málefni leikskólanna og loks húsnæðismálin. Rauði þráðurinn í kosningastefnuskrá Vinstri grænna er jöfnuður, kvenfrelsi og umhverfisvernd, segir Líf Magneudóttir oddviti.

Vinstri græn vilja að Reykjavíkurborg taki höndum saman með verkalýðshreyfingunni um að endurreisa verkamannabústaðakerfið og koma böndum á leigumarkaðinn. „Við þurfum húsnæðismarkað sem er fyrir fólk, ekki fjármagn,“ segir Líf. Eyða á biðlistum fyrir fólk sem er í brýnni þörf eftir félagslegu leiguhúsnæði og fjölga félagslegum leiguíbúðum um 600, auka á stuðning við óhagnaðardrifin leigufélög og hefja samtal við stjórnvöld um heimildir til þess að hafa stjórn á þróun leiguverðs. Vinstri græn vilja líka að borgin leiti eftir tvíhliða samningum við Airbnb um að endurheimta húsnæði sem er farið af langtímaleigumarkaði í skammtímaleigu til ferðamanna.

Önnur megináhersla Vinstri grænna eru leikskólamálin. Tryggja verður öllum fjölskyldum í Reykjavík pláss á borgarreknum leikskólum strax að fæðingarorlofi loknu. Brúa þarf bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla með opnun ungbarnadeilda í öllum hverfum, og tryggja að allir leikskólar séu full mannaðir.

„Það verður að vera algert forgangsverkefni að fjölga starfsfólki. Það gerum við ekki nema við bætum kjör starfsfólks, þessara fjölmennra kvennastétta sem halda uppi starfi leikskólanna hafa setið eftir í kjaramálum á síðustu árum. Við eigum að skila viðsnúningnum sem hefur orðið í fjármálum borgarinnar til skólanna. Við eigum að fjárfesta í börnunum okkar og skólunun. Við þurfum að hugsa meira um fólk og setja minna í steinsteypu.“

Vinstri græn vilja að Reykjavíkurborg leiði með góðu fordæmi í kjaramálum og hafni láglaunastefnu og móti sér stefnu um launamun æðstu stjórnenda og almennra starfsmanna. „Reykjavík, sem stærsta sveitarfélag landsins á að leggja sitt af mörkum til að skapa félagslegan stöðugleika, sem verður aldrei reistur nema á félagslegu réttlæti.“

Líf leggur áherslu á að Reykjavík verði líka leiðandi í aðgerðum gegn loftslagsbreytingum af mannavöldum. Taka á fyrir notkun nagladekkja til að útrýma svifryki og taka stærri skref til að Reykjavík nái markmiðum um að ná kolefnishlutleysi fyrir árið 2040.

Greiða á götu vistvænni samgangna, fjölga hlöðum fyrir rafmagnsbíla, hefjast handa við lagningu borgarlínu, fjölga hjólreiðastígum og auka kolefnisbindingu með endurheimt votlendis og náttúrugæða í borgarlandinu.

Líf segir að Reykjavíkurborg eigi að fara fyrir með góðu fordæmi og vera leiðandi í þessum stóru málum. „Í öllum þessum stóru viðfangsefnum dagsins, loftslags- og umhverfismálunum, húsnæðismálum og loks kjaramálum verður Reykjavíkurborg að stíga fram og leiða með góðu fordæmi.“

Meira og virkara lýðræði: Betri Reykjavík, betra samfélag

Gangir þú um Hljómskálagarðinn blasir við þér, rétt við sjálfan skálann, skilti þar sem kynnt er bygging nýrrar vaðlaugar. Vaðlaugin er eitt þeirra fjölmörgu góðu verkefna sem komu út úr þátttökufjárhagsáætlunarkerfinu „Hverfið mitt“ þetta árið. Í nóvember síðastliðnum voru kosnar til framkvæmda 76 tillögur og er fjöldi þeirra nú þegar vel á veg kominn.

Borgararnir taki þátt í fjárhagsgerð
„Þátttökufjárhagsáætlanagerð“ er sennilega bæði óþjált og nýtt orð fyrir flesta, en hugmyndin sem býr þar að baki er sú að ákvarðanir um hvernig fé úr sameiginlegum sjóðum er varið til nýframkvæmda og viðhalds verði betri ef almenningur tekur beinan þátt í ákvörðunartökuferlinu. Í stað þess að ákvarðanirnar séu teknar miðlægt af fáum er valdinu dreift og opnað borgarbúum.

Verkefninu var hleypt af stokkunum árið 2010 og hefur verið í sífelldri þróun og mótun og verður betra og skilvirkara ár frá ári. Samhliða því hefur þátttaka borgarbúa aukist jafnt og þétt. Nú á að efla verkefnið enn frekar með því að auka samvinnu starfsmanna borgarinnar með þeim sem senda inn hugmyndir, þróa þær betur og laga að því lagaumhverfi sem borgin er bundin af.

Styrkjum lýðræðið
Fólk er hins vegar flest enn óvant því að taka beinan þátt í ákvarðanatöku. Við þurfum því að finna fleiri og fjölbreyttari leiðir fyrir fólk til þess að taka þátt og til þess að láta rödd sína heyrast. Við þurfum að styrkja beint lýðræði og skapa fleiri vettvanga þar sem fólk getur tekið þátt í ferlinu. Þannig mætti t.d. nota rökræðukannanir eða íbúaþing til þess að komast að niðurstöðum í flóknum málum og formgera mætti með betri hætti hvernig safna má undirskriftum til þess að hafa aðkomu að einstökum málum í borgarkerfinu.

Við verðum stöðugt að leita leiða til þess að auka og styrkja lýðræðislega ferla. Við þurfum að huga að því að mjög misjafnlega er gefið í möguleikum fólks til þátttöku, hvort sem það er við kosningu á vefnum eða á borgarafundum eða öðrum samkomum. Langir vinnudagar, aðgengistakmarkanir, hvort sem þær felast í tungumálahindrunum, aðgengi fyrir fatlaða eða takmarkaðrar tæknikunnáttu er eitthvað sem við verðum alltaf að huga að.

Stjórnkerfi fyrir samfélagið
Við þurfum að stefna frá þeirra ásýnd að stjórnkerfið sé svartur kassi frá hverjum flæða ákvarðanir og byggja hér þess í stað stjórnkerfi sem byggist á virku samtali, þar sem raddir okkar allra fá að heyrast. „Hverfið mitt“ hefur verið liður í þeirri vegferð, en við þurfum að nýta okkur fleiri aðferðir, sem bæði hafa fengið reynslu hérlendis og erlendis, til þess að borgarfulltrúar geta skilað valdinu aftur til þeirra sem valdið eiga. Þannig byggjum við upp stjórnkerfi sem endurspeglar samfélagið sem það á að þjóna.

Gústav Adolf Bergmann Sigurbjörnsson.
Höfundur situr í Stjórnkerfis- og lýðræðisráði Reykjavíkurborgar og skipar 6. sæti á framboðslista VG fyrir borgarstjórnarkosningarnar.

Fallega Reykjavík fyrir okkur öll

Reykjavík á að rúma okkur öll – fólkið sem býr í borginni og ekki síður fólkið sem vill flytja í borgina – sama hvernig við erum og sama hvaðan við komum. Reykjavík er og á að vera falleg borg þar sem við eigum öll að hafa jöfn tækifæri til lífs og leiks og athafna.

Hvað gerir borg fallega?
Eitt af því sem gerir Reykjavík fallega er nálægðin við náttúruna. Við sem erum Vinstri græn viljum varðveita þau ómetanlegu verðmæti sem umlykja okkur alls staðar með því m.a. að vernda hinar fjölmörgu náttúruperlur í borgarlandinu. Við viljum stofna víðfeman borgargarð sem teygir sig frá heiðum og út á sundin. Við ætlum að opna nýjar ylstrendur og við ætlum að styðja við sjálfsprottna menningarstarfsemi í öllum hverfunum.

Það eru ekki einungis almenningsgarðar, hrein og snyrtileg torg og stræti, list í almannarýminu eða nálægð við náttúruna sem gera borgir fallegar. Það sem glæðir borgir lífi og fegurð er blómlegt og fjölbreytt mannlífið. Borgir sem taka vel á móti fólki og gefa öllum jöfn tækifæri eru fallegar borgir.

Jöfnuður er forsenda fallegs mannlífs
Við vitum að fólki líður best þegar það er frjálst og óheft – bæði undan kröfum samtímans, staðalmyndum kynjanna og hvers kyns ofbeldi en líka þegar það þarf ekki að hafa áhyggjur af hinu daglega amstri og að ná endum saman. Í því sambandi getur Reykjavík beitt sér sem stærsti vinnustaður landsins og gengið fram með góðu fordæmi, stytt vinnuvikuna og bætt kjör fjölmennra kvennastétta sem starfa við umönnun og menntun í skólum borgarinnar.

Borgin á líka að ganga lengra í því að beita gjaldskrám til þess að jafna aðstöðumun fólks. Skilum fjárhagslegum viðsnúningi borgarinnar til skólanna og forgangsröðum fyrir grunnþjónustu og velferð íbúanna. Það á að vera forgangsmál að bæta kjör barnafjölskyldna og þeirra sem búa við kröpp kjör.

Borgarbúar eru hreyfiafl
Við vitum líka að fólk þarf að lyfta andanum, bæði í einrúmi og í félagsskap við aðra, sækja söfn og kaffihús, fara í sund og í göngutrúa eða á leikvell eða einfaldlega skjótast til kaupmannsins á horninu. Borgarskipulag sem styður við sjálfbær hverfi, verndar græn svæði og náttúru og fjölbreytta samgöngumáta er forsenda þess að fjölbreytt mannlíf geti blómstrað í borginni.

Og allt þetta má gera í Reykjavík. Reykjavík er fólkið sem í henni býr og fólkið sem hana skapar með tilveru sinni, hugviti, væntumþykju og auðvitað líka hversdagsleikanum. Það er fólkið og mannlífið sem gerir Reykjavík fallega.

Við Vinstri græn erum ánægð með höfuðborgina okkar og við viljum halda áfram og gera enn betur í Reykjavík. Með ykkur öllum.

Gerum Reykjavík Vinstri græna eftir kosningarnar.

Höfundur er oddviti Vinstri grænna í komandi borgarstjórnarkosningum.

Íbúalýðræði

Ýmislegt kemur upp í hugann þegar ég hugsa um mitt nánasta umhverfi, Skagafjörðinn. Margt af því sem er að gerast í kringum okkur er framúrskarandi, annað síður en svo. Hægt væri að ræða fjölmörg verkefni og ýmsar áskoranir sem við íbúarnir stöndum nú frammi fyrir, en það sem sækir hvað fastast að mér þessa stundina er hugtakið íbúalýðræði.

 

 

Íbúalýðræði

Hugtakið lýðræði þekkja flestir, en þá liggur vald í stjórnskipulagslegum skilningi á einn eða annan hátt hjá almenningi. Gunnar Helgi Kristinsson fjallar um íbúalýðræði í ritinu Leiðsögn um lýðræði í sveitarfélögum. Hann segir: „Íbúalýðræði er samheiti yfir þær aðferðir sem notaðar eru við að virkja íbúa til þátttöku í einstökum málefnum eða málaflokkum sveitarfélaga.“ (bls. 12). Tilgangur þess er að opna íbúum leiðir til þess að koma skoðunum sínum á framfæri og hafa áhrif á undirbúning og ákvarðanatöku eða einstök málefni. Samráð við íbúa má greina í þrjá flokka. Í fyrsta lagi er kynning, þar sem áætlanir eru kynntar fyrir íbúum og þeir fá tækifæri til að gera athugasemdir þó þeir hafi ekki endilega vald til að breyta ákvörðunum. Í öðru lagi er samstarf, en þá fá íbúar tækifæri til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri og virkilega hafa áhrif, t.d. með ráðgefandi atkvæðagreiðslum. Í þriðja lagi er valdaframsal sveitarstjórnar, en þá láta kjörnir fulltrúar valdið í hendur íbúa eða samráðsvettvangs í ákveðnum málum (valdaframsal er þó bundið takmörkunum skv. lögum). Markmið íbúalýðræðis er að færa íbúum hlutdeild í ákvarðanatöku sem hefur áhrif á líf þeirra og nærumhverfi. Með samvinnu milli kjörinna fjölltrúa í sveitarstjórn og íbúanna getur náðst betri sátt um framkvæmdir og ákvarðanaferli, sem leiðir af sér meiri ánægju meðal íbúa.

 

102-108 gr. sveitarstjórnarlaga fjallar um samráð við íbúa í lagalegu samhengi. Er það margt áhugaverð lesning og rímar að miklu leyti við þá umfjöllun sem hér kom á undan. Þar segir m.a. “Sveitarstjórn skal upplýsa íbúa sína um áætlanir sem sveitarfélag hefur til meðferðar og ákvörðunar og varða þá með almennum hætti. Sama gildir um einstök mál sem hafa verulega þýðingu fyrir sveitarfélagið. Sveitarstjórn skal leitast við að veita íbúum upplýsingar um áhrif slíkra mála og áætlana á þjónustu sveitarfélags til skemmri og lengri tíma, fjárhag sveitarfélagsins, umhverfi og markmið sem að er stefnt.” (Sveitarstjórnarlög nr. 138/2011,10. Kafli/103 gr.)

 

Hvers vegna viljum við íbúalýðræði?

Nú kunna einhverjir að spyrja, hvers vegna skiptir þetta okkur máli? Hvers vegna finnst okkur mikilvægt að geta komið skoðunum okkar á framfæri og haft áhrif á það umhverfi og málefni sem okkur snertir og breytingar sem að okkur snúa? Ég hafði satt að segja ekki hugleitt þetta mikið þar til í vetur, þegar valdið til að taka þátt í ákvarðanaferlum var tekið af mér. Þegar ég og samstarfsfólk mitt, stóðum allt í einu í þeim sporum að fá ekkert um aðstöðu, framgang eða framtíð vinnustaðarins að segja. Þegar við æptum út í tómið og fengum aðeins bergmál til baka. Ég er hér að vísa til stöðu Byggðasafns Skagfirðinga. Safnsins OKKAR. Við fengum ekki að vera þátttakendur í þeim breytingum sem yfirmenn okkar í sveitarfélaginu hrintu í framkvæmd. Við fengum ekki að fylgjast með framgangi þeirra áætlana og breytinga sem okkur snerti. Í stað þess að fá upplýsingar frá sveitarstjórninni, fréttum við það í fjölmiðlum að safnið okkar á Sauðárkróki væri gott sem heimilislaust til næstu ára. Hvar var upplýsingagjöfin? Hvar var samvinnan? Hvar var kynning á breytingunum, áhrifum þeirra og markmiðum? Hvar var samráðið? Hvar var lýðræðið?

 

Hvað er til ráða?

Á tímum upplýsingasamfélagsins gengur ekki að leyna upplýsingum og vinna mál sem snerta almenning fyrir luktum dyrum. Sveitarstjórnarmenn eru þjónar íbúanna. Vinnum af heiðarleika. Opnum umræðuna og tölum við þá sem málin snerta. Köllum til samráðs og samvinnu við íbúa svæðisins. Krefjumst þess að upplýsingar um verkefni og fjármögnun þeirra séu okkur aðgengilegar. Þetta kemur okkur við.

 

Við getum gert betur. Við verðum að gera betur. Við munum gera betur.

 

Höfundur skipar 6. sæti VG og óháðra.

 

Fjölbreytnin liggur í grasrótinni

Framtíð Reykjanesbæjar byggist á jöfnum tækifærum, virðingu fyrir náttúrunni og gróskunni sem þrífst í fjölbreytninni en ekki í stórum heildarlausnum. Reykjanesbær þarf að styðja og styrkja grasrótina til að viðhalda heilbrigðri stjórnsýslu og hvetja íbúa unga sem aldna til þátttöku í mótun samfélagsins.

Grasrótar samtök spretta fram þegar íbúar taka til sín ýmis verkefni sem ætlað er að þjóna samfélaginu. Skoðum tvö nærtæk dæmi:

Verndun menningarminja. Grasrótarhópar eins og “Björgum Sundhöll Keflavíkur” á sér mikla hefð í sögu húsverndar á íslandi og hafa oft gegnt lykilhlutverki við björgun bygginga. Því miður hafa bæjaryfirvöld ekki haft frumkvæði að farsælli lausn  og hafa samtökin þess í stað fundið vini hjá Minjastofnun Íslands sér til halds og trausts.

Náttúru-og umhverfisvernd. Grasrótarsamtök sem vinna að verndun náttúru hafa mikil áhrif en því miður oft í óþökk yfirvalda.
Samtökin “Andstæðingar stóriðju í Helguvík” er hópur sem berst fyrir grundvallarrétti bæjarbúa til að geta andað að sér hreinu lofti. Þau  krefjast þess að kísilverskmiðjum eins og United Silicon verði lokað. Skemmst er frá því að segja að baráttan hófst löngu áður en verksmiðjan var opnuð þar sem íbúar töldu sig sjá ýmsa vankanta í hönnun byggingarinnar og í umhverfismati.  Því miður létu bæjaryfirvöld þetta engu varða og héldu ótrauð áfram að styðja framkvæmdirnar sem hafa síðan kostað bæjarsjóð  hundruð miljóna.
Þegar yfirvaldið kýs að sniðganga raddir íbúa sem þeim er ætlað að þjóna sýnir það hroka sem skapar vantraust og sundrung í samfélaginu.

Bæjaryfirvöld eiga að umvefja frumkvæði íbúa sem sýna umhverfinu sínu áhuga og vinna með grasrótinni til að finna farsælar lausnir. Einnig ætti bæjarsjóður að leggja til ákveðið fjármagn til úthlutunar sem menningarstyrkir til grasrótarhreyfinga sem um það sækja. Menning er skilgreind sem list og listsköpun en oft vill gleymast að menning felst í mannauði.

Dagný Alda Steinsdóttir, oddviti Vinstri grænna og óháðra í Reykjanesbæ.