Fréttir

Frelsi til að vera

„Sveit­ar­stjórnum ber að tryggja jafn­rétti kynja og jafn­ræði allra íbú­a,“ segir í stefnu­skrá VG á Akur­eyri. Við leggjum til nokkrar aðgerðir til að bæta jafn­rétti í sveit­ar­fé­lag­inu og þar má til dæmis nefna að við viljum stuðla að jöfn­uði kynja þegar kemur að náms- og starfs­vali. Mörgum sem þetta lesa dettur fyrst í hug að við viljum efla aðgengi kvenna að námi og störfum sem nú eru meira sótt af körlum, ég get sem dæmi nefnt ýmsar iðn- og tækni­grein­ar. En hvað með hina hlið­ina? Hvernig snýr þessi stefna að jafn­rétt­is­bar­áttu karla?

Ég heyri marga karl­menn tala um að þeir njóti ekki rétt­lætis þegar ósætti kemur upp milli for­eldra um jafna þátt­töku í lífi barna eftir skilnað for­eldra og þess vegna finnst mér mik­il­vægt að ræða jafn­rétt­is­málin hér út frá sjón­ar­miði karla.

Íhalds­söm kynja­við­horf móta líf okkar allra ennþá í allt of miklum mæli. Hug­myndir um að karlar séu ekki nógu natnir eða hafi minni hæfi­leika til umönn­unar eru því miður víða ráð­andi. Það sem við­heldur þess­ari mýtu eru úreltar staðalí­myndir um að karlar eigi að vera stór­ir, sterkir, til­finn­inga­bældir og fjár­hags­legir ábyrgð­ar­menn sinnar fjöl­skyldu.

Sem betur fer eru við­horf karl­manna til sjálfrar sín að breyt­ast á ógnar hraða og þeir eru farnir að hafa hærra um að krefj­ast breyt­inga og vinna að eigin hags­munum gegn kynja­kerf­inu. Það er afar mik­il­vægur liður í jafn­rétt­is­bar­átt­unni því það er alveg ljóst að karlar eru mjög undir hælnum á kynja­kerf­inu –bara öðru­vísi en kon­ur. Það hallar á stráka í skóla­kerf­inu, karlar eru lík­legri til að verða fíklar, eru lík­legri til að svipta sig lífi, lík­legri til að sitja í fang­elsi og svo mætti lengi telja. Það er því alltaf fleirum og fleirum ljóst að aldagamla kynja­kerfið verður að fara að víkja.

Karlar eiga að hafa frelsi til að velja sér störf eftir því hvað þá langar til að gera en ekki eftir úreltum hug­myndum um hvað þeir eigi að gera. Þeir eiga að hafa frelsi til að velja sér áhuga­mál. Þeir eiga að hafa frelsi til að hafa og sýna alls­konar til­finn­ingar án þess að það sé sér­stakt til­töku­mál. Þetta er þó ekki eins ein­falt og það hljóm­ar. Það hefur jafn­rétt­is­bar­áttan aldrei ver­ið.

Við þurfum að breyta stað­al­myndum um kyn. Það þekkjum við mjög vel úr jafn­rétt­is­bar­áttu síð­ustu 100 ára að getur verið mjög lang­dregið ferli og að grípa þarf til sér­tækra aðgerða til þess.

Það þarf að veita báðum for­eldrum jafn langt fæð­ing­ar­or­lof og það þarf að stytta vinnu­viku karla. Á vinnu­mark­að­inum er mikil pressa á karl­menn um að vinna langa vinnu­viku og sam­kvæmt tölum frá Hag­stof­unni vinna karl­menn að með­al­tali 43 klst. á viku á meðan konur vinna að með­al­tali 36 klst. Þetta gerir það að verkum að karlar hafa ekki sömu tæki­færi til að sinna heim­ili og börn­um.

Ein af mik­il­væg­ustu aðgerð­unum er að afnema kynja­skipt­ingu á vinnu­mark­aði og fjar­lægja kyn­bundin launa­mun –jafnt óút­skýrðan sem útskýrð­an. Þegar fjár­hags­legt jafn­rétti næst verður mun auð­veld­ara að breyta þeim við­horfum og hugs­unum sem okkur öllum er inn­rætt frá fyrsta degi okkar lífs um getu og mögu­leika karla og kvenna.

Mik­il­væg­ast í mínum huga er að muna að jafn­rétt­is­bar­áttan er ekki bar­átta milli kynj­anna heldur sam­eig­in­leg bar­átta okkar allra fyrir rétt­látu sam­fé­lagi. Við verðum að kom­ast upp úr hjól­förum og víg­línum og fara að tala meira saman um hvernig við breytum stóru kerf­unum okkar eins og til dæmis rétt­ar­kerf­inu og beitum því í þágu rétt­lætis fyrir alla.

Höf­undur er bæj­ar­full­trúi og skipar 1. sæti á lista Vinstri­hreyf­ing­ar­innar græns fram­boðs á Akur­eyri