Fréttir

Mínir hagsmunir eða … ?

Hags­munir hvaða sjúk­linga? spyr Birgir Jak­obs­son, aðstoð­ar­maður heil­brigð­is­ráð­herra og fyrr­ver­andi land­lækn­ir, nýlega í grein sem birt­ist í Frétta­blað­inu. Eftir lestur grein­ar­innar var ég á því að Birgir væri meðal ann­ars að tala um mig; mið­aldra konu sem misst hafði heils­una fyrir um þremur árum. Hann var að tala um mína hags­muni. Kon­unnar í Norð­ur­mýri sem var vön að vinna mikið og lifa jú bara ágætis lífi. Svo kom að því – líkt og kemur fyrir á fleiri bæjum en mínum – að heilsan brast. Arf­gengur sjúk­dóm­ur, sem hafði í áraraðir náðst að halda í þokka­leg­um skefj­um, ákvað að hans tími væri kom­inn. Og fallið frá því að vera í fullri vinnu, á ágætis laun­um, var nokkuð hátt og um leið tölu­vert erfitt. Við tóku enda­lausar lækn­is­heim­sókn­ir, sjúkra­þjálfun sem og end­ur­hæf­ing af ýmsu tagi. Sjúk­dóm­ur­inn tók stjórn­ina og ég staulað­ist mis­jafn­lega brött á eftir hon­um. Suma daga fannst sjúk­dómnum eðlilegt að ég gæti ekki stigið í fæt­urna nú eða ég gæti ekki haldið á kaffi­bolla (og trúið mér, ég elska kaffi). Í upp­hafi þessa tíma kynnt­ist ég á eigin skinni hversu brot­hætt heil­brigð­is­kerfið okkar var orðið vegna ástæðna sem ekki verða tíund­aðar hér. Á tíma­bili tókst mér t.d. ekki að fá fastan heim­il­is­lækni. Það gerði að verkum að ég sjálf reynd­ist þurfa að vera nokk­urs konar „fram­kvæmda­stjóri eigin veik­inda”. Mér gekk það oft og tíðum ágæt­lega en ég er ekki heil­brigð­is­menntuð og því var mér létt þegar ég gat látið af því starfi. Ég fékk frá­bæran heim­il­is­lækni, sem er inni í öllum mínum mál­um, og um leið átt­aði ég mig á hversu mik­il­vægt það er að heilsu­gæslu­stöðv­ar lands­ins verði styrkt­ar. Sterk­ari heilsu­gæsla auð­veldar líf þeirra, sem mikið þurfa á heil­brigð­is­þjón­ustu að halda, svo um mun­ar.

Ég hef smátt og smátt orðið vör við aukin mátt heil­brigð­is­kerf­is­ins. Það hefur verið sett í for­gang því að stjórn­mála­fólk, með Svandísi Svav­ars­dóttur ráð­herra heil­brigð­is­mála í broddi fylk­ing­ar, er til­búið til að hlúa að því, styðja og styrkja. Heil­brigð­is­starfs­fólk er mitt upp­á­halds fólk. Það tekur á móti mér með brosi á vör, jafn­vel þótt ég skynji vel það álag sem á því ligg­ur. Ég hef legið inni á spít­ala á þessu ári og hlaut frá­bærar mót­tök­ur. Ein­hverjir kunna að vera mér ósam­mála en þetta er mín saga. Minn sér­greina­læknir hefur sinnt mér af mik­illi alúð í mörg ár en eftir sjúkra­húss­legu mína er ég nú í eft­ir­liti hjá hon­um, og sam­starfs­fólki hans, á göngu­deild gigt­lækn­inga á Land­spít­al­an­um. Í sann­leika sagt þá er það frá­bært. Ég hef t.d. þurft að fá svo kall­aða teym­is­þjón­ustu þegar upp kom óþol fyrir virku efni í lyfi sem er mér nauð­syn­legt. Þá sett­ust saman lyfja­fræðing­ur, deild­ar­læknir og sér­greina­læknir og fundu út úr þessu fyrir mig. Þessir sér­fræð­ingar sendu svo nákvæmar og góðar lækn­is­nótur til heim­il­is­lækn­is­ins sem fylgdi mál­inu eft­ir. Þá hafa nú einnig nokkrir lækna­nemar fengið að kynn­ast mínum sjúk­dómi þar sem þeir hafa verið við­staddir heim­sóknir mínar á göngu­deild­ina. Það tel ég afar mik­il­vægt enda er hér um að ræða heil­brigð­is­starfs­fólk fram­tíð­ar­inn­ar.

Það þarf sjálf­sagt ekki að koma neinum á óvart, er lesa þessi orð, að ég fagna nýjum áherslum heil­brigð­is­ráð­herra og rík­is­stjórnar Katrínar Jak­obs­dóttur sem m.a. fel­ast í því að minnka greiðslu­þátt­töku sjúk­linga, efla heilsu­gæslu og starf göngu­deilda sjúkra­húsa. Styrk­ing heilsu­gæslu og ­göngu­deilda­þjón­ust­u hefur t.d. ekki ein­göngu jákvæð áhrif fyrir okkur not­end­urna heldur tel ég að slík styrk­ing muni hafa góð áhrif á alla þætti heil­brigð­is­þjón­ust­unn­ar. Á síð­ustu mán­uðum hafa mín útgjöld – í þágu heils­unnar – lækkað mik­ið. Og ég get lofað ykkur að það skiptir máli – þegar engin eru mán­að­ar­launin né stétt­ar­fé­lögin (þar sem hægt er að sækja styrki í sjúkra­sjóð­i). Nú fæ ég reglu­lega að heyra: „Þú ert á núlli”. Frá því að greiða um 8000 krónur á mán­uði bara í sjúkra­þjálfun (sem þó var nið­ur­greidd) greiði ég nú um 2800 krón­ur. Og þessar tæpu 3000 krónur eru þær sem ég borga á mán­uði fyrir alla þá heil­brigð­is­þjón­ustu sem ég þarf sækja. Fyrsta hvers mán­aðar borga ég svo aftur þessar 3000 kr. Núna fyrstu vik­una í októ­ber mun ég til að mynda þurfa að fara í eina lækn­is­heim­sókn, eina lyfja­gjöf á dag­deild sjúkra­húss, seg­u­l­ómun og sjúkra­þjálf­un. Kostn­að­ar­hlut­deild mín fyrir þessa heil­brigð­is­þjón­ustu eru þess­ar ­títt­nefnd­u tæpu 3000 krón­ur. Og nú í nóv­em­ber fer ég í fyrsta sinn til tann­læknis eftir að greiðslu­þátt­taka öryrkja og líf­eyr­is­þega í tann­lækna­kostn­aði lækk­aði. Allt þetta skiptir máli.

AUGLÝSING

Um leið og heilsan brast upp­lifði ég örygg­is­leysi en núna líður mér meir eins og ég sé á leið í örugga höfn. Ég er ekki komin á leið­ar­enda en ég er á réttri leið. Ég mun ekki lækn­ast en með góðu stuðn­ings­neti mun ég geta lifað með mínum sjúk­dómi. Mitt mark­mið snýst um að kom­ast aftur út á vinnu­mark­að­inn. Á því „græða” all­ir, ekki bara ég. Ég bý að góðri menntun sem íslenska ríkið hefur m.a. tekið þátt í að veita mér og ég er reynslu­mikil í mínu fagi. Að öðl­ast aukin lífs­gæði er gjöf til mín og minna. Það er þó ekki bara ég, og mínir nánustu, sem mun njóta þess­ara auknu lífs­gæða því í raun kemur það sam­fé­lag­inu líka til góða. Þá þarf ekki lengur að greiða mér örorku­bætur því ég kemst aftur út á vinnu­mark­að­inn og vinn fyrir mínum mán­að­ar­tekj­um. Og þegar ég er komin aftur út á vinnu­mark­að­inn mun ég greiða hærri skatt og önnur gjöld til íslenska rík­is­ins. Þessir skattar og þessi gjöld munu svo m.a. fara í áfram­hald­andi upp­bygg­ingu heil­brigð­is­kerf­is­ins – þannig get ég gefið áfram það sem ég hef öðl­ast.

Ég er því þakk­lát nýjum áherslum í heil­brigð­is­mál­um, áherslum sem eru ákvarð­aðar með hags­muni sjúk­linga að leið­ar­ljósi. Að þeim sé hjálpað sem þurfa mest á hjálp­inni að halda. Um það hljótum við öll að geta verið sam­mála.

Þóra Magnea Magnúsdóttir, Höf­undur er íslensku­kenn­ari og MA í upp­eld­is- og mennt­un­ar­fræð­um.