,

Saman gegn falsfréttum og nafnlausum óhróðri

Sam­eig­in­leg yfir­lýs­ing fram­kvæmda­stjóra flokk­anna gegn óhróðri og nafn­lausum áróð­urs­her­ferðum í kosn­inga­bar­áttu fær fall­ein­kunn í leið­ara Kjarn­ans. „Að­för að lýð­ræð­inu fær upp­reist æru,“ segir leið­ara­höf­undur sem segir yfir­lýs­ing­una óboð­lega og merki um sam­trygg­ingu flokk­anna. Með henni séu allir stjórn­mála­flokk­arnir að sam­þykkja að fyrri and­lýð­ræð­is­leg myrkra­verk verði gleymd og graf­in.

En svo er ekki, sem betur fer. Yfir­lýs­ingin er áfangi í vinnu nefndar for­sæt­is­ráð­herra að betri lög­gjöf, sem eykur gagn­sæi og hindrar and­lýð­ræð­is­leg öfl í að reka kosn­inga­bar­áttu án þess að bera á henni ábyrgð. Í yfir­lýs­ing­unni er bent á að stjórn­mála­flokkar bera ábyrgð í kosn­inga­bar­áttu og lúti ströngum lögum um styrki og með­ferð fjár­muna. Sem er gott, en marklaust, ef hægt er að fara fram hjá lög­unum með því að reka ábyrgð­ar­lausa kosn­inga­bar­áttu gegnum þriðja aðila.

Framkvæmdastjórar flokk­anna hafa nú heitið því að vinna gegn and­lýð­ræð­is­legri kosn­inga­bar­áttu. Í því felst engin við­ur­kenn­ing á myrkra­verkum for­tíð­ar. Eins og rétti­lega er bent á í leið­ara Kjarn­ans heyra þau undir lög­reglu og ætti að rann­saka. En það þarf líka betri lög­gjöf. Um það eru fram­kvæmda­stjór­arnir sam­mála.Og næsta skref er að vinna til­lögur að laga­breyt­ing­um, til þess að „girða fyrir að „áróður og óhróð­­­ur, sem eng­inn veit hver hefur í frammi eða kostar, birt­ist um alla sam­­­fé­lags- fjöl­miðla- og mynd­­­banda­veit­­­ur, án þess að hægt sé að kalla neinn til ábyrgð­­­ar.“

Upp­lýs­ingar frá öðrum löndum sýna að við erum að réttri leið. Í Frakk­landi er til­búið laga­frum­varp sem á að hindra dreif­ingu áróð­urs og fals­frétta í aðdrag­anda kosn­inga. Í Sví­þjóð, þar sem kosið verður til þings í haust, ræða stjórn­mála­flokk­arnir nú um að setja sér sam­eig­in­legar reglur um aug­lýs­ingar á sam­fé­lags­miðlum fyrir kosn­ing­ar. Allir flokk­ar, nema Sví­þjóð­ar­demókrat­arnir lýsa yfir vilja til að vera með.

Fram­kvæmda­stjórar flokka á Íslandi eru ánægðir með að hafa náð saman um að vinna að þessu mik­il­væga og tíma­bæra verki. Sum­arið verður nýtt til að gera til­lögur að laga­breyt­ingum um víð­tæka ábyrgð á orðum og áróðri í kosn­inga­bar­áttu. Og það þurfa fleiri en flokk­arnir að taka ábyrgð á því að stjórn­mála­um­ræða stand­ist kröfur um lýð­ræði og sann­girni og að fals­fréttir vaði ekki uppi. Þáttur og ábyrgð fjöl­miðla er þar einna stærst­ur. Það er mik­il­vægt að stjórn­mála­flokk­ar, fjöl­miðl­ar, félög, efn­isveit­ur, fyr­ir­tæki, stofn­anir og ein­stak­lingar taki höndum saman um að stöðva þá aðför að lýð­ræð­inu sem birt­ist í fals­fréttum og hat­ursá­róðri.

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Vinstri grænna.