Loftslagsvá og náttúra

Deildu 

Share on facebook
Share on twitter

Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur áherslu á:

  • Að Ísland verði í fararbroddi í loftslagsmálum og leiðandi í að koma á lágkolefnishagkerfi
  • Græna uppbyggingu eftir heimsfaraldur með hringrásarhagkerfi, sjálfbærni og hagræna hvata að leiðarljósi
  • Réttlát umskipti og að ekki halli á ákveðna hópa samfélagsins vegna loftslagsaðgerða
  • Mat á sanngjarnri hlutdeild Íslendinga í leyfilegri losun gróðurhúsalofttegunda
  • Að markmið um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda og kolefnishlutleysi taki mið af losun frá landnotkun
  • Verndun náttúrunnar, vistkerfa, jarðminja og svæða bæði í sjó og á landi
  • Kortlagningu og vöktun á lykilþáttum vistkerfa og tegunda og velferð villtra dýra
  • Stjórnarskrárvarða þjóðareign á auðlindum og réttláta skiptingu á hagnaði af nýtingu þeirra
  • Þekkingu, fræðslu, rannsóknir og alþjóðlegt samstarf þegar kemur að loftslagsmálum og náttúruvernd
  • Að draga úr sóun, urðun og plastmengun og auka nýsköpun, endurnotkun og endurvinnslu

Neyðarástand hefur skapast víða vegna loftslagsvár. Loftslagsvá og viðbrögð til að stemma stigu við henni munu hafa í för með sér djúpstæðar samfélagsbreytingar. Tryggja þarf að þær lendi ekki misjafnlega á íbúum og greinum miðað við misjöfn fjárráð og kyn. Aðgerðir verða að vera róttækar og tryggja réttlát umskipti. Viðbrögð við loftslagsvá þurfa að byggjast á áætlunum og fléttast inn í alla pólitíska stefnumótun. Endurreisn hagkerfisins í framhaldi af heimsfaraldri þarf að vera græn og styðja við þróun kolefnishlutlauss hringrásarhagkerfis.

Náttúran á alltaf að njóta vafans. Innleiða skal mengunarbótaregluna í alla framleiðslu og þjónustu þannig að þau sem menga borga. Ný græn störf þurfa að spila stóran sess í að draga úr atvinnuleysi.

Tryggja þarf gagnsæi og aðgengi að upplýsingum og almenningur á að hafa beina aðkomu að ákvörðunum varðandi umhverfis- og loftslagsmál snemma í ferli ákvarðanatöku. Tryggja þarf fjárhags- og réttarstöðu frjálsra félagasamtaka á sviði náttúru- og umhverfisverndar og sérstaklega þarf að gera ungu fólki kleift að vera virkir þátttakendur og gerendur í stefnumótun.

Mótvægi við loftslagsvá

Ísland á að vera í fararbroddi í loftslagsmálum og leiðandi í að koma á lágkolefnishagkerfi. Kolefnihlutleysi skal náð í síðasta lagi árið 2040 og í framhaldinu verði bundið kolefni umfram nettólosun.

  • Ísland á að ganga lengra en núverandi skuldbindingar Evrópusambandsins kveða á um í samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda á beinni ábyrgð Íslands árið 2030.
  • Vísindaleg þekking þarf að vera undirstaða allra aðgerða í loftslagsmálum og stefnumótun skal byggjast á og mótast af vaxandi þekkingu, rannsóknum og vöktun.
  • Skýr, mælanleg, tímasett markmið sem og raunhæfar, framsæknar og fjármagnaðar aðgerðir eru forsenda árangurs í loftslagsmálum. Reglusetning, hagrænir hvatar, loftslagsvænt skipulag, fræðsla og þátttaka í alþjóðlegu samstarfi eru lykilþættir í baráttunni gegn hamfarahlýnun. Grænar fjárfestingar og loftslagsvæn nýsköpun skipa hér stóran sess.
  • Vinna þarf aðgerðaáætlun um samfélagslega aðlögun að yfirvofandi breytingum vegna hamfarahlýnunar og tryggja réttlát umskipti.
  • Hlusta þarf á ákall ungs fólks og loftslagsverkfallanna um að leggja mun meira fjármagn í aðgerðir gegn loftslagsvánni og forða þannig komandi kynslóðum frá mun meiri kostnaði.
  • Ísland ætti að lágmarki að tvöfalda stuðning sinn við þróunarríki til aðlögunar og aðgerða gegn loftslagsvá í samræmi við þrettánda Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna.
  • Meta þarf hver sanngjörn hlutdeild Íslendinga ætti að vera í leyfilegri losun fram að 1,5°C hnattrænnar hlýnunar og skoða hvernig það geti haft áhrif á markmið Íslands.
  • Ísland ætti einnig að horfa til losunar vegna landnotkunar í markmiði sínu um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda og markmiðs um kolefnishlutleysi.
  • Banni við nýskráningu bensín- og dísilbifreiða þarf að flýta eins og kostur er samhliða uppbyggingu innviða fyrir umhverfisvæna orkukosti.
  • Veita þarf ívilnanir til orkuskipta í flutningum á sjó og landi, í byggingariðnaði, landbúnaði og sjávarútvegi.
  • Leggja þarf gjald á losun allra gróðurhúsalofftegunda.

Vernd líffræðilegrar fjölbreytni og náttúru

Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur ríka áherslu á vernd og sérstöðu íslenskrar náttúru, til lands og sjávar, og líffræðilegrar og jarðfræðilegrar fjölbreytni hennar.

  • Náttúran á alltaf að njóta vafans.
  • Fjölga þarf friðuðum svæðum, vernda og endurheimta vistkerfi.
  • Mat á umhverfisáhrifum er verkfæri sem hjálpar okkur að standa vörð um náttúruna og umhverfið.
  • Festa verður mengunarbótaregluna betur í sessi.
  • Ísland þarf að taka virkan þátt í alþjóðasamningum, þ.m.t. samningi Sameinuðu þjóðanna um líffræðilega fjölbreytni, en jafnframt byggja á staðbundinni þekkingu í gegnum rannsóknir á verndarstöðu og kortlagningu lífvera á Íslandi.
  • Þjóðgarður á hálendinu stuðlar að verndun víðerna, náttúrufars, jarðminja auk menningar og sögu. Friðlýsa þarf hálendi Vestfjarða og umhverfi Breiðafjarðar og stofna þar þjóðgarða.
  • Stjórnvöld þurfa að móta stefnu um verndarsvæði í hafi til samræmis við alþjóðleg viðmið, vinna áætlun þar að lútandi og koma henni til framkvæmda. Innleiða þarf alþjóðleg viðmið um verndun hafsvæða og vinna áfram ötullega að banni við flutningi og bruna svartolíu á Norðurslóðum.
  • Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur áherslu á sjálfbæra nýtingu allra auðlinda til að vernda líffræðilega fjölbreytni og draga úr sóun. Tryggja þarf stjórnarskrárvarða þjóðareign á auðlindum fyrir framtíðarkynslóðir.
  • Vinstrihreyfingin – grænt framboð hafnar olíuleit í íslenskri lögsögu og allri olíuvinnslu á Íslandi.
  • Ávallt þarf að tryggja fjármagn til rannsókna og vöktunar lykilþátta vistkerfa og tegunda til að undirbyggja vísindalega nálgun við ákvarðanatöku sem tryggi sjálfbæra nýtingu. Aðgengi að auðlindum og réttlát skipting hagnaðar af nýtingu þeirra er forgangsatriði.
  • Fylgja verður skýrum reglum um innflutning alls sem borið getur tegundir lífvera sem kunna að verða ágengar í íslenskri náttúru. Skilvirkt eftirlit og utanumhald þarf að vera um alla notkun ágengra og framandi tegunda og skal notkun þeirra leyfð aðeins þar sem við á.
  • Mikilvægt er að heildarendurskoðun löggjafar um vernd, velferð og veiðar villtra fugla og villtra spendýra nái fram að ganga og stækka þarf griðasvæði hvala í kringum landið.
  • Ísland er paradís jarðfræðilegra undra. Stjórnvöld þurfa að efla kortlagningu jarðminja, landslags og víðerna til að koma á skipulagðri vernd verðmætustu svæðanna. 
  • Ísland ætti að beita sér í alþjóðasamfélaginu fyrir verndun regnskóga og annarra svæða sem búa yfir mikilli líffræðilegri fjölbreytni.

Hringrásarhagkerfið: Minni sóun og meiri verðmætasköpun

Skilvirkari nýting auðlinda dregur úr losun gróðurhúsalofttegunda, hægir á tapi líffræðilegrar fjölbreytni og dregur úr mengun. Hringrásarhagkerfi er nauðsynlegt í þróun í átt að nýtnara samfélagi, stuðlar að nýjum og fleiri störfum og er í samræmi við Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna.

  • Ísland verði í forystuhlutverki við að skapa lífvænlegt, heilbrigt og réttlátt samfélag með hringrásarhagkerfi sem nýtir allar auðlindir með sjálfbærum hætti, eykur endurnotkun, endurvinnslu og dregur stórlega úr urðun. Líta þarf á úrgang sem auðlind sem fer hring eftir hring í framleiðslu og notkun.
  • Fyrirtæki bera ábyrgð á að lágmarka umhverfisáhrif sín, hvort sem um þjónustuaðila er að ræða, framleiðendur eða innflytjendur vöru.
  • Neytendum skal gert kleift að velja lausnir sem styðja við hringrásarhagkerfið og minna kolefnisspor matvæla. Gera þarf kröfu um birtingu kolefnisspors allra matvæla og vara í verslunum og stuðla að og hvetja til loftslagsvæns mataræðis. Einnig skal hvetja til minni neyslu, minni sóunar ásamt því að hvetja til endurnýtingar og lágmörkunar úrgangs.
  • Draga þarf úr plastmengun og matarsóun, huga að sjálfbærari notkun textíls, kortleggja og bæta eftirlit með notkun hættulegra efna á Íslandi og banna notkun efna sem ógna vistkerfum og heilsu allra lífvera.
  • Endurreisn í kjölfar heimsfaraldurs þarf að verða í átt að sjálfbærni og innleiða þarf aðferðir hringrásarhagkerfis.
  • Í nýsköpun og vöruþróun þarf frekari tengingu við grænna hagkerfi og græn störf um landið allt. Hvatar til fyrirtækja af öllum stærðum og einstaklinga skulu miða að því að ýta undir sjálfbært samfélag.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð

Túngötu 14

101 Reykjavík

vg@vg.is

KT: 421298-2709

Þessi síða styðst við vafrakökur (cookies) til að bæta virkni síðunnar. Með því að vafra um síðuna samþykkir þú notkun þeirra.