Eflum fæðuöryggi

Deildu 

Í vikunni lagði ég tillögur fyrir ríkisstjórn sem miða að því að efla fæðuöryggi á Íslandi. Hugtakið hefur hlotið meiri þunga síðustu mánuði vegna stríðsreksturs á mikilvægum landbúnaðarsvæðum í Úkraínu. Sú heimsmynd sem var fyrir hálfu ári, um hnökralaust framboð á ódýrri kornvöru er fyrir bí í fyrirsjáanlegri framtíð. Þessi breyting hefur þegar skapað erfiðar aðstæður fyrir búfjárrækt hérlendis sem og erlendis þar sem hún byggir á þessu stöðuga framboði. En það voru þegar blikur á lofti til lengri tíma vegna áhrifa loftslagsbreytinga á ræktunarskilyrði víða um heim. Þurrkar drógu úr uppskeru í Kanada á síðasta ári, ógnarhiti gerir það í dag suður á Indlandi og svona mætti lengi telja. Allt er þetta í takti við það sem vísindamenn á sviði loftslagsmála hafa sagt árum saman, að með auknum styrk koldíoxíðs í andrúmslofti gerist veður enn vályndari.

Við uppskerum eins og við sáum

Tillögurnar sem ég kynnti fyrir ríkisstjórn voru unnar af Landbúnaðarháskóla Íslands og fela í sér 16 liði sem teknir verða til frekari skoðunar og þær verða byggðar inn í þá stefnumörkun sem þegar á sér stað í mínu ráðuneyti. Sérstaklega má vekja athygli á því hlutverki sem afkoma bænda hefur í fæðuöryggi. Undir það má taka, stjórnvöld taka almennt ekki ákvarðanir um verð á afurðum, sem ásamt kostnaði við framleiðslu eru grundvallarþættir sem ákvarða afkomu. Það gera aðrir aðilar á þessum markaði. En stjórnvöld geta haft mikil áhrif í gegnum stýritæki hins opinbera í landbúnaði, búvörusamninga og tollaumhverfi. Sá rammi sem búvörusamningar marka, setja stefnu og þróun landbúnaðar til lengri tíma. Því er full ástæða til að velta fyrir sér hvort að þetta stýritæki sé að ná markmiðum stjórnvalda.

Fáir akrar og slegin tún

Í grein­ar­gerð með til­lög­un­um er bent á að inn­lend ak­ur­yrkja leggi aðeins til um einn hundraðasta af því korni sem nýtt er á Íslandi. Það er óá­sætt­an­leg­ur ár­ang­ur þegar það ligg­ur fyr­ir að hér er hægt að rækta korn, hvort sem er til mann­eld­is eða til fóður­gerðar. Raun­ar var stunduð korn­rækt á Íslandi um ald­ir, en vegna breyt­inga í at­vinnu­hátt­um varð hag­kvæm­ara að flytja það ein­göngu inn. Fyr­ir liggja skýrsl­ur og stefn­ur um að auka skuli ak­ur­yrkju. Til staðar eru rann­sókn­ar­innviðir, þekk­ing og reynsla bænda af því hvernig eigi að rækta korn við norðlæg­ar aðstæður. Það sem þarf er aðgerðaáætl­un sem virkj­ar þann kraft sem ég tel að búi í mögu­leik­um ak­ur­yrkju. Greina þarf þá markaðsbresti sem komið hafa í veg fyr­ir að korn­rækt efl­ist af sjálfu sér þannig að á næstu árum fari af stað metnaðarfull upp­bygg­ing í ak­ur­yrkju á Íslandi. Að þessu verður unnið á kom­andi miss­er­um. Þannig verði bleik­ir akr­ar stærri hluti af lands­lagi ís­lenskra sveita.

Höfundur er Svandís Svavarsdóttir, matvælaráðherra.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð

Túngötu 14

101 Reykjavík

vg@vg.is

KT: 421298-2709

Þessi síða styðst við vafrakökur (cookies) til að bæta virkni síðunnar. Með því að vafra um síðuna samþykkir þú notkun þeirra.